España é o primeiro país en Europa que valida a Escala do Edatismo da Organización Mundial da Saúde, segundo un informe presentado o 11 de marzo de 2026 pola Fundación HelpAge International España, que avalía a discriminación por idade no país e pretende orientar políticas públicas. O estudo, elaborado xunto coa OMS e coa Universidade de Edimburgo e financiado polo Imserso, baséase nunha enquisa realizada a 203 persoas maiores de 60 anos e ofrece unha medición estandarizada do fenómeno. Os autores sosteñen que, aínda que os niveis de discriminación percibida son en xeral baixos ou moderados, o edatismo segue presente en diversos eidos da vida cotiá. A validación da escala permite agora comparar e monitorizar estas experiencias de forma máis rigorosa en Europa.
O traballo analiza as tres dimensións clásicas do edatismo —estereotipos, prexuízos e discriminación— e explora as súas manifestacións autoinflixidas, interpersoais e institucionais. Os responsables do informe subliñan que a ferramenta achega unha metodoloxía homoxénea para cuantificar percepcións e prácticas que ata agora eran difíciles de comparar entre países. A mostra, aínda que limitada en tamaño, achega indicios sobre patróns comúns e puntos de intervención prioritarios para administracións e organizacións sociais. Ademais, a colaboración coa OMS e coa Universidade de Edimburgo reforza a comparabilidade internacional dos resultados.
Entre as principais conclusións figura que a discriminación institucional é a dimensión máis apuntada polas persoas enquisadas, especialmente no ámbito sanitario e nos servizos sociais. Un 62 % dos participantes consideran que as políticas públicas non responden adecuadamente ás súas necesidades, segundo o informe, e arredor da metade percibe unha representación pouco positiva nos medios de comunicación e nas redes sociais. Estas carencias institucionais, explican os autores, tradúcense en barreiras de acceso e nunha sensación de invisibilidade que afecta ao recoñecemento de dereitos e recursos.
O informe relaciona ademais a experiencia de edatismo con peores indicadores de saúde física e mental: as persoas que declaran niveis máis altos de discriminación reportan maior soidade, máis problemas de saúde e menor satisfacción coa vida. O estudo observa, por outra banda, que un maior nivel educativo actúa como factor protector fronte ao edatismo autoinflixido, e que determinados colectivos —persoas de máis idade, con discapacidade, con menor estatus socioeconómico ou sen parella— rexistran taxas superiores de experiencia discriminatoria. Estes achados apuntan á necesidade de enfoques diferenciados nas políticas de atención e prevención.
A pesar destas dificultades, a maioría das persoas que participaron na enquisa manteñen unha percepción positiva de si mesmas e amosan orgullo pola súa idade e traxectoria vital, rexeitando estereotipos negativos sobre a vellez. Esa resiliencia e autoconcepción positiva son elementos que o informe identifica como claves para contrarrestar prácticas discriminatorias e reforzar iniciativas comunitarias. Non obstante, os autores advirten de que a actitude individual non pode substituír a responsabilidade institucional de corrixir sesgos estruturais.
Como respostas recomendadas, HelpAge International España propón promover nos medios unha imaxe máis diversa e realista do envellecemento, revisar leis e políticas para eliminar sesgos por idade, impulsar modelos de coidados comunitarios e fomentar a educación ao longo de toda a vida. O documento suxire ademais que a validación da escala facilite a avaliación de impacto de futuras reformas e permita medir a efectividade de intervencións dirixidas a reducir o edatismo. Indícase que a coordinación entre as administracións locais, autonómicas e estatais será crucial para traducir estas recomendacións en políticas concretas.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.