As clínicas privadas de Galicia rexistran desde comezos de 2026 un incremento sostido de solicitudes de avaliación por posibles trastornos do neurodesenvolvemento que está a xerar listas de agarda de semanas e, nalgúns casos, meses. Familias e profesionais alertan de que a presión que tradicionalmente soportaba a sanidade pública trasladouse tamén ao ámbito privado, sobre todo en cidades como Vigo e Pontevedra. Os motivos apuntados inclúen o maior recoñecemento social de condicións como o TDAH e o TEA, así como efectos secundarios da pandemia no desenvolvemento temperán dos nenos. O resultado é unha demora que complica o acceso rápido a avaliacións en psiquiatría infantil, neuropediatría e gabinetes especializados.
Nunha clínica especializada de Pontevedra confirman que a primeira cita de psiquiatría infantil ten na actualidade «polo menos dous meses» de agarda para novos pacientes, mentres que varios centros de Vigo recoñecen demoras que oscilan entre varias semanas e varios meses, segundo o tipo de consulta e a idade do menor. As demoras son máis notables nas primeiras avaliacións ante sospeitas de trastorno do espectro autista (TEA) e trastorno por déficit de atención e hiperactividade (TDAH), etapas decisivas para iniciar intervencións temperás. Profesionais do sector privado recoñecen que a capacidade de resposta se viu superada pola demanda recente.
Para a pedagoga e orientadora Paula Suárez, responsable do gabinete Positivando, a actual situación revela síntomas de saturación: a sanidade pública non consegue absorber o volume de casos e iso está a trasladar a presión a consultas privadas urbanas de referencia. Suárez subliña ademais a desigualdade territorial: mentres as cidades concentran o problema pola afluencia de familias, en moitas zonas rurais segue sen existir unha rede suficiente de profesionais especializados. Esa combinación, advirte, produce un «coello de botella» en determinadas consultas, especialmente en neuropediatría.
Desde o ámbito médico, o pediatra Alfonso Amado confirma o aumento persistente da demanda, con matices segundo a idade e o tipo de trastorno. Amado lembra que tras a pandemia detectouse un incremento notable de consultas por dificultades de linguaxe e de interacción en menores de tres ou catro anos, un repunte vinculado a períodos de menor socialización, peche temporal de servizos de educación infantil e unha maior exposición ás pantallas. A ese primeiro grupo sumouse, nos últimos anos, un maior número de familias que acoden por problemas de atención e hiperactividade en idades escolares.
O desprazamento da presión ao sector privado responde, en parte, á procura de alternativas por parte de familias que atopan longas listas de agarda na sanidade pública. Non obstante, ao incrementarse a demanda en clínicas e gabinetes privados tamén se xeran atrasos e saturación nas súas axendas, o que obriga a moitas familias a agardar para obter unha avaliación diagnóstica. Asociacións como Anhida, que agrupan familias con nenos con hiperactividade ou déficit de atención, corroboran a sensación xeral de demora e a angustia que xera a espera no acceso a recursos e tratamentos.
O retraso no diagnóstico ten consecuencias prácticas: dificulta a posta en marcha temperá de intervencións educativas e terapéuticas que resultan clave para o prognóstico e o desenvolvemento do menor, e aumenta a carga emocional e loxística dos coidadores. Profesionais consultados insisten en que unha detección precoz permite deseñar programas de apoio escolar e terapias máis eficaces, polo que a demora supón unha perda de ventás de oportunidade en etapas sensibles do desenvolvemento.
A problemática presenta ademais un claro compoñente territorial e de coordinación entre servizos. En áreas urbanas as consultas de referencia vense desbordadas; no medio rural faltan centros e especialistas que permitan unha atención próxima. A solución, segundo expertos e asociacións, pasa por reforzar a plantilla de profesionais, mellorar a coordinación entre sistema sanitario e educativo e ampliar a oferta de gabinetes públicos e concertados para reducir a presión sobre o sector privado.
Ante este escenario, as familias e profesionais demandan respostas rápidas para acurtar os prazos de agarda e garantir que os menores reciban avaliacións e apoios no momento axeitado. Mentres tanto, clínicas e especialistas tentan priorizar os casos máis urxentes, pero advirten de que, sen un reforzo estrutural, as listas de agarda poderían manterse nos próximos meses, co consiguiente impacto sobre o desenvolvemento e o benestar dos nenos afectados.
