A candidata á reitoría Carmen García Mateo abriu o pasado 11 de marzo o ciclo de conferencias «La universidad que queremos» na Escuela de Telecomunicaciones de la Universidad de Vigo, coa intención de abordar os retos que plantexa a intelixencia artificial para a institución. O acto, que se celebrou de forma presencial e se puido seguir por el Campus Remoto de la Universidad de Vigo, serviu para escoitar a persoal docente, investigador e estudantil sobre asuntos estratéxicos de futuro. A convocatoria busca recoller propostas concretas para adaptar a docencia, a investigación e a xestión aos cambios tecnolóxicos. A iniciativa forma parte da campaña da candidata para construír solucións compartidas ante os desafíos dixitais.
Durante a xornada participou tamén o profesor e investigador Xabier Martínez Rolán, quen expuxo as principais oportunidades e riscos técnicos vinculados á implantación de ferramentas de intelixencia artificial no ámbito universitario. A súa intervención subliñou a necesidade de combinar innovación con cautela, sinalando que a IA pode mellorar procesos de análise de datos e aprendizaxe personalizado pero esixe marcos éticos e protocolos de uso. A sesión permitiu un diálogo entre expertos e asistentes sobre como integrar estas tecnoloxías sen prexudicar a calidade académica nin a equidade entre o estudiantado. A presenza de poñentes con perfís diversos contribuíu a enriquecer a conversa sobre medidas prácticas.
García Mateo explicou que o ciclo pretende ser un espazo de escoita activa: recoller achegas de traballadores e estudantes para que as propostas que inclúa no seu programa sexan froito do consenso. A curto prazo convocou dúas novas citas os días 18 e 25 de marzo, destinadas a debater a carreira investigadora e as necesidades do estudiantado, respectivamente. A candidata aposta por que estas reunións alimenten un plan de accións concretas que poida presentarse ante a comunidade universitaria e, se procede, implementarse desde o goberno do centro. A estratexia forma parte da súa aposta por unha xestión participativa e dialogada do reitorado.
O debate sobre a intelixencia artificial nas aulas plantexa, segundo os intervinientes, dilemas tanto pedagóxicos como de integridade académica. Entre as preocupacións máis mencionadas figuran o risco de uso indebido para xerar traballos académicos, a perda de competencias básicas pola dependencia de ferramentas automatizadas e a necesidade de revisar criterios de avaliación. Tamén se puxo sobre a mesa a oportunidade de aproveitar a IA para personalizar itinerarios formativos e axilizar tarefas administrativas, sempre que existan garantías de transparencia e control. Neste punto, varios asistentes reclamaron protocolos claros e formación obrigatoria para o profesorado.
O encontro combinou exposicións técnicas con achegas da comunidade universitaria, que demandou medidas concretas para non deixar a ninguén atrás na transición dixital. Insistíuse na importancia de dotar á Universidad de Vigo de infraestruturas e recursos para que a adopción da IA non aumente as fendas entre departamentos nin entre estudantes con diferente acceso á tecnoloxía. Tamén se mencionou a necesidade de criterios comúns sobre propiedade intelectual, protección de datos e responsabilidade en investigacións asistidas por IA. A gobernanza destas decisións, sinalaron, debería ser participativa e transparente.
Na súa intervención, a candidata defendeu a conveniencia de integrar a formación en competencias dixitais e éticas nos plans de estudo, así como de reforzar as unidades de apoio á investigación para supervisar o uso destas ferramentas. García Mateo subliñou a importancia de que as políticas que se adopten sexan froito do consenso académico e non meras reaccións puntuais, e abogou por crear comités mixtos que inclúan estudantes, profesorado e persoal de administración. A aspirante ao reitorado situou a cuestión da IA como un eixo máis da súa proposta de modernización institucional.
Martínez Rolán, pola súa parte, destacou os retos metodolóxicos que plantea a incorporación de algoritmos en traballos científicos e en sistemas de avaliación, e defendeu a necesidade de formación específica para os equipos docentes. Tamén sinalou que a monitorización continua de resultados e a auditoría de algoritmos serán imprescindibles para detectar sesgos e erros. A sesión virtual ampliou o alcance do debate e permitiu a intervención de quen non puideron asistir presencialmente, algo que os organizadores valoraron como un exemplo de práctica inclusiva.
A serie de encontros organizada pola candidata enmárcase na precampaña para as eleccións á reitoría e pretende deixar un mapa de prioridades técnicas e políticas que poida ser incorporado ao futuro programa de goberno universitario. A medida que se sucedan as sesións sobre investigación e necesidades do estudiantado, a dirección da candidatura espera sintetizar propostas que permitan afrontar a era dixital desde a participación e a transparencia. Para a comunidade universitaria, o reto será converter esas reflexións en medidas efectivas que garantan calidade, equidade e rigor académico en tempos de cambio tecnolóxico.
