O ponte internacional que une Tui e Valença cumpre 140 anos dende a súa inauguración o 25 de marzo de 1886. Esta estrutura metálica sobre pilares de cantaría transformou a comunicación entre Galicia e Portugal, substituíndo os pasos en barca e converténdose na principal vía de paso durante máis dun século. A súa posta en servizo marcou o inicio dunha relación económica e social moito máis estreita entre ambas marxes do Miño. Hoxe a súa pegada lévase tamén nos proxectos de cooperación transfronteira que deram lugar a unha eurorrexión viva.
Con unha celosía metálica de claros vistosos e vanos impoñentes, o ponte destacou desde o primeiro momento pola súa solución técnica. Combinou transporte ferroviario, tránsito de carros e máis tarde automóbiles e peatóns, unha polivalencia que lle deu unha vida útil moi longa. Os grandes pilares de pedra sosten unha imaxe que moitos continúan considerando emblemática no panorama fluvial. Ademais do seu valor funcional, o ponte converteuse nun símbolo local e rexional.
Durante décadas foi practicamente a única forma conveniente de cruzar o Miño sen embarcación, o que concentrou o movemento de persoas e mercadorías neste enclave. As longas colas de vehículos e os controis fronteirizos, habituais ata finais do século XX, forman parte aínda da memoria colectiva de Tui e Valença. A apertura dunha nova plataforma en 1993 aliviou a presión sobre os cascos urbanos, aínda que nunca chegou a arrebatar a singularidade histórica do ponte orixinal.
Un deseño que segue despertando admiración
O ponte adoita ser asociado con outros grandes proxectos metálicos de finais do XIX e principios do XX, como o viaduto de Redondela ou a ponte Don Luis I do Porto. Para moitos expertos, a súa lectura estética e técnica permanece vigente, tanto pola robustez dos seus elementos como pola eficacia do deseño. Ao longo da súa vida útil aguantou cambios no tráfico e na tecnoloxía, mantendo‑se en servizo e conservando o seu perfil característico.
É un planteamento técnico e arquitectónico magnífico con esa celosía metálica e eses inmensos pilares de cantería, que continúa vigente porque o marabilloso é que segue funcionando
afirmou o arquitecto Salvador Fraga, poñendo o acento na adaptabilidade da ponte a usos diversos ao longo do tempo. Fraga subliña que, a pesar das pontes máis modernas, a estrutura de Tui conserva unha modernidade propia pola súa versatilidade histórica.
Do cruce indispensable á eurorrexión
A inauguración en 1886 non só resolveu un problema de paso: facilitou intercambios comerciais, laborais e culturais que, co tempo, se cristalizaron en iniciativas conxuntas entre ambos territorios. A existencia dunha infraestrutura fixa favoreceu a mobilidade diaria e a articulación de servizos compartidos. Nas últimas décadas, a libre circulación no marco europeo e as melloras na rede viaria intensificaron eses lazos.
É un dos pontes históricos de Galicia, o de maior luz dos metálicos que hai e que supuxo ademais poder xerar unha relación clave con Portugal, é un auténtico símbolo
disse o enxeñeiro Carlos Nardiz, destacando os vanos e a celosía como señas de identidade técnica. Nardiz advirte tamén sobre a frecuente atribución errónea do seu deseño a figuras como Gustave Eiffel, unha asociación que non se sustén documentalmente.
Tras o ponte de 1886 construíronse outros pasos sobre o Miño para responder ao aumento do tráfico e a novos requisitos viarios. Entre eles destaca o ponte de 1993 que enlaza a A-55 coa autopista portuguesa A-3 e que desconxestionou os núcleos urbanos. Posteriormente engadíronse as pontes de Salvaterra-Monção (1995), Arbo-Melgaço (1998) e Goián-Vilanova de Cerveira (2004), pero ningunha conserva a mesma majestade histórica.
Hoxe, ademais do seu valor patrimonial, o ponte é obxecto de reflexión sobre conservación e uso sostible. As administracións locais e os técnicos debaten como compatibilizar a protección do patrimonio industrial coas demandas actuais de mobilidade. A celebración do seu 140.º aniversario supón unha oportunidade para poñer en valor tanto a enxeñaría que permitiu a súa construción como as relacións cruzadas que axudou a forxar.
En definitiva, o Ponte Internacional de Tui non é só unha peza arquitectónica do século XIX; é un testemuño activo da historia compartida entre Galicia e Portugal. A súa presenza continúa recordando a importancia das infraestruturas na conformación dos territorios e na vida cotiá daqueles que habitan a raia.
Pódelle interesar:
- Praia Carnota a 1h de Santiago marabilla de Boris Izaguirre
- En Santiago podes denunciar ao teu veciño por obras ilegais
Fonte: El Correo Gallego.
