Hai paradoxas que só o clima pode escribir. Unha comarca afeita a identificar a paisaxe coa choiva, co verde perpetuo e coa auga como pano de fondo viuse obrigada a facer algo inédito no seu imaxinario colectivo: contar os días que lle quedan de subministración. Se o ceo segue pechado, o caudal dispoñible no Lérez para manter o consumo actual ronda unha decena de xornadas. Nin máis nin menos.
Esa cifra, máis propia de territorios áridos que das Rías Baixas, resume a delicadeza dunha situación que xa ten nome administrativo. Desde o pasado martes, o sistema que dá servizo á cidade de Pontevedra opera baixo un aviso de escaseza grave de auga, o equivalente técnico a declarar que hai seca estrutural e non un simple bache estacional.
Que un territorio sinónimo de humidade mida o seu futuro hídrico en xornadas é, cando menos, unha chamada de atención que transcende o meteorolóxico.
Unha marxe de dez días e unha data sinalada: o 24 de agosto
O calendario converteuse no protagonista silencioso desta crise. Por un lado, a marxe real de autonomía: en torno a unha decena de días de auga fluvial garantizada se non se rexistran precipitacións relevantes. Por outro, a data que a administración municipal se marcou para tomar unha determinación de calado: o 24 de agosto, xornada tope para valorar se se activa a reserva do Pontillón como alternativa ao río.
A ecuación é sinxela de enunciar e angustiante de xestionar. Ou chove antes de que venza a marxe, ou o sistema terá que recorrer aos seus recursos de respaldo mentres o río recupera niveis. Entre ambos os dous escenarios móvese a planificación diaria dos responsables do abastecemento, que xa traballan coa lóxica do reloxo e non coa do optimismo.
Cinco concellos beben do mesmo río
A dimensión do problema non se entende sen mirar o mapa. A rede de subministración nada en Pontevedra non atende unicamente aos veciños da capital: chega tamén a Poio, Marín e Sanxenxo, tres concellos que en pleno agosto multiplican a súa poboación coa tempada turística. A eles súmanse, en menor proporción, Bueu e o polígono industrial do Campiño, no concello de Ponte Caldelas.
Toda esa dependencia converge nun único punto crítico: a toma fluvial situada en Monte Porreiro. E aí está o verdadeiro colo de botella. O nivel do río descendeu ata rozar o limiar técnico por debaixo do cal as bombas encargadas de elevar a auga cara á potabilizadora perden capacidade de operar. Non é unha cuestión de calidade do recurso, senón de física pura: sen caudal abondo, a maquinaria non pode facer o seu traballo por moito que a demanda siga chamando á porta.
A concentración do abastecemento nunha soa captación converte todo o sistema en refén dun tramo de río, unha vulnerabilidade que en semanas normais pasa inadvertida pero que unha seca como a actual deixa á vista con toda a súa crudeza.
Seguimento institucional sen novas esixencias
A resposta política combinou vixilancia e contención. Os concellos afectados foron convocados a un encontro por videoconferencia para avaliar a evolución do escenario, e a conclusión principal foi a ausencia de novidades respecto da situación rexistrada o martes, cando se activou o aviso de escaseza.
De feito, a lectura que desde o goberno local de Pontevedra se fixo do encontro tivo un matiz positivo: ao non chegarse a solicitar medidas adicionais nin restricións novas, a interpretación dunha das máximas responsables municipais foi que os concellos implicados deben estar a xestionar correctamente os seus recursos, pois ninguén plantexou a necesidade de apertar máis a porca.
