Diego López abrirá o seu chiringuito, Playa Os Castros, este venres coa esperanza de que a Semana Santa traia clientes e bo tempo. Faino despois de catorce tempadas, pero cunha realidade que se repite ao longo da costa: atopar persoal resulta cada vez máis difícil. A carencia de vivendas temporais, a temporalidade do emprego e cambios na demanda laboral obrigan a moitos negocios a limitar a actividade ou a recorrer ao núcleo familiar para cubrir quendas.
Reaperturas en primeira liña e cadros de persoal comprimidos
Na ría que mira á praia de As Catedrais, Playa Os Castros é un referente para veraneantes e veciños. O seu menú, centrado no polbo, churrasco e sardiñas, atrae familias; por iso o seu propietario sofre menos na cociña que outros locais, pero non está exento de dificultades. «O persoal ten que ser do entorno, porque aquí non hai maneira de ofrecerlles aloxamento», conta López, que compaxina o chiringuito cunha inmobiliaria local e lembra como aqueles que antes pedían traballo polas tardes —estudantes sobre todo— xa non o fan.
Máis ao sur, na ría de Muros e Noia, a situación repítese con pequenas variacións. Manuel Tomé, á fronte do chiringuito As Furnas en Porto do Son, arrancará a tempada con aproximadamente seis traballadores, «a maioría xa coñecidos doutros anos». Para a campaña alta o seu cadro adoita chegar ata dez persoas, pero para acadar esa cifra hai friccións: as vacantes de sala aínda reciben respostas, a cociña resístese. «Cando abramos esta semana teremos que tirar entre a miña muller e máis eu, porque non conseguimos a ninguén», admite Tomé, que teme pola tempada alta.
«O tema do persoal é difícil, claro… cando atopan algo máis estable, aínda que no verán cobrasen máis, optan por iso.»
Non é unha cuestión exclusiva da costa lucense. Empresas do sector da hostalería noutras rías, así como actividades complementarias, coinciden en que a temporalidade pesa. Moitos empregos veraniegos non ofrecen continuidade, e a ausencia de solucións habitacionais fai case imposible que cheguen traballadores de fóra.
Temporalidade, vivenda e un mercado laboral distinto
O problema ten varias aristas. Primeiro, a natureza estacional do negocio: abrir só durante os meses de bo tempo obriga aos hosteleiros a formular contratos de curta duración, o que desanima a boa parte da man de obra que busca estabilidade. Segundo, o mercado laboral cambiou: hai máis ofertas estables no interior e en sectores alleos ao turismo, polo que o atractivo do verán redúcese. Terceiro, a vivenda. Zonas que até hai unha década eran menos coñecidas, como parte de A Mariña, viron un aumento de visitantes e un ciclo de oferta inmobiliaria que non sempre facilita que un camareiro atope aloxamento a prezos asequibles para unhas semanas.
O propio Clúster Turismo de Galicia advirte de que o problema do persoal é «mal xeneralizado» e afecta tamén á construción e á alimentación. Ademais, poñen sobre a mesa un factor que inquieta: o absentismo entre os traballadores que quedan no cadro. «De feito, no noso sector, o que comeza a preocupar moitísimo xa non é atopar traballadores, senón o absentismo dos que se teñen», sinalan fontes do clúster.
A iso súmanse novidades normativas: por primeira vez, determinadas actividades a pé de praia poderán abrir ininterrompidamente desde Semana Santa ata o 31 de outubro, sempre que cumpran requisitos e concesións. Non obstante, esa posibilidade non resolverá o problema de base se falta quen atenda as mesas ou estea na cociña.
Concesións, plans municipais e decisións empresariais
Non todos os establecementos pod
