A Fundación Otero Pedrayo e a Xunta recoñeceron este luns, 16 de marzo de 2026, os mellores traballos do alumnado de ESO e Bacharelato que poñen en valor a obra e a figura de Ramón Otero Pedrayo. O acto celebrouse no Pazo de Trasalba, en Ourense, no marco da quinta edición destes galardóns, que coinciden co chamado «Ano Oteriano». O obxectivo é incentivar entre os mozos e mozas o coñecemento e a difusión do patrimonio literario e cultural vinculado ao escritor ourensán.
O primeiro premio recaeu por unanimidade no traballo presentado polo alumnado do IES Ribeira do Louro de Porriño, Noa Rodríguez e Sergio Lage, titulado «Os camiños da vida», valorado pola calidade das súas imaxes e da documentación recollida. A entrega de diplomas e recoñecementos contou coa presenza de membros da fundación e con representantes da Xunta, entre eles o secretario xeral da lingua, Valentín García.
Ademais dos galardoados, no acto participaron representantes de centros educativos premiados e autoridades culturais. A cerimonia permitiu amosar traballos que traducen a figura de Otero Pedrayo a formatos accesibles para o alumnado, como proxectos audiovisuais, exposicións e traballos de investigación escolar.
Premios e participantes
O segundo premio foi para o IES Castelao de Vigo por un traballo presentado en galego, cuxo título figura como «Un “meniño naipelo”» na documentación do certame. Outros recoñecementos recaeron en proxectos procedentes de distintos institutos da provincia, que abordaron a biografía, o contorno e a obra literaria de Otero Pedrayo desde enfoques variados.
No acto tamén se destacou a presenza de figuras relacionadas coa cultura ourensá e coa promoción do patrimonio literario, entre elas o escultor Acisclo Manzano, quen asistiu á entrega de premios. Varios alumnos posaron diante das cámaras nos xardíns do Pazo de Trasalba, que volveu ser escenario de encontro entre xeracións.
Os organizadores subliñaron a importancia destas iniciativas para manter viva a memoria do autor e para fomentar entre os mozos e mozas a lectura e a investigación sobre a historia cultural de Galicia. Os proxectos participantes combinaron traballo de campo, arquivo e creación visual para achegar aos seus compañeiros a figura do patriarca das letras galegas.
Contexto cultural e educativo
A convocatoria forma parte das actividades programadas pola fundación con motivo do Ano Oteriano, que inclúe exposicións, ciclos de conferencias e actividades didácticas dirixidas a centros educativos. A iniciativa busca conectar a figura de Ramón Otero Pedrayo con novas xeracións, facilitando ferramentas para que o alumnado interprete e difunda o seu legado.
Desde a Fundación insístese na colaboración cos institutos para integrar materiais e recursos no currículo, e na utilidade de premios e concursos como estímulo para proxectos colaborativos. Os galardóns, na súa quinta edición, pretenden consolidarse como unha cita anual de referencia para a promoción do patrimonio literario nas aulas galegas.
Os traballos premiados serán incorporados aos fondos da Fundación e estarán dispoñibles como exemplo e recurso para outros centros. Ademais, a visibilidade que proporcionan estes recoñecementos facilita a difusión dos proxectos en redes educativas e culturais, ampliando o seu alcance máis alá do entorno local.
Pola súa banda, os docentes implicados destacaron a motivación que xeran este tipo de convocatorias entre o alumnado e a oportunidade que supoñen para desenvolver competencias transversais: investigación, comunicación audiovisual e traballo en equipo. Os organizadores anunciaron a intención de seguir potenciando a participación escolar en próximas edicións.
A xornada concluíu cun percorrido pola casa-museo do Pazo de Trasalba e coa fotografía de grupo dos premiados xunto ás autoridades, un xesto que simboliza a continuidade do interese por unha figura clave da cultura galega e o compromiso da comunidade educativa co seu legado.
