A axencia espacial estadounidense advertiu que a nave Van Allen Probe A, lanzada en 2012 para estudar o cinto magnético terrestre, está a piques de reentrar na atmosfera e podería impactar nalgún punto do planeta nas próximas horas. Os modelos de seguimento estiman que a misión, que pesa uns 600 kilos, desintegrarase parcialmente ao atravesar a atmosfera, aínda que non descartan que fragmentos de tamaño significativo sobrevivan. A NASA dixo que o perigo para persoas en terra é baixo, calculando unha probabilidade de dano en torno a 1 entre 4.200, e que actualizacións sobre a posible zona de caída ofreceranse conforme se refinen as traxectorias.

A sonda, cuxa actividade científica rematou fai case unha década, quedou nunha órbita que non contemplou un plan controlado de reentrada ao rematar a súa misión. Os equipos de control e observación espacial empregan datos de radar e observacións ópticas para axustar os pronósticos, pero a atmosfera superior é variable e complica as estimacións precisas ata poucas horas antes da reentrada. Por iso, a NASA insiste en que as coordenadas finais do posible impacto só poderán definirse con suficiente exactitude no último tramo da caída.

O risco de que partes da estrutura sobrevivan débese á masa e á composición da nave. Materiais como pezas metálicas e tanques poden resistir o calor da reentrada e alcanzar a superficie en fragmentos. Aínda que a probabilidade de que causen vítimas é moi baixa segundo os cálculos oficiais, a mera posibilidade activou os protocolos normais de vixilancia e coordinación con axencias internacionais que seguen obxectos reentrantes.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

En declaracións aos medios, o experto en lixo espacial Joan Anton Català Amigó sinalou que misións antigas sen maniobras de desorbitación acaban converténdose no que el define como «satélites zombis», obxectos que permanecen anos en órbita ata que a atmosfera os atrapa de novo. Català lembra que, polo seu tamaño, a Van Allen A non se pode descartar como un risco cero e que poderían chegar a caer «fragmentos grandes» sobre terra firme. O investigador leva anos reclamando regras máis estritas para o deseño e fin da vida útil das misións co fin de minimizar estes sucesos.

A comunidade científica sitúa este episodio nun contexto de crecente preocupación polo lixo espacial. Calcúlase que hai decenas de millóns de restos de distinto tamaño orbitando a Terra; cifras recentes citan ata 130 millones de fragmentos se se contan incluso os máis pequenos. Cada semana, segundo estimacións difundidas por axencias e divulgadores, o equivalente en masa a un coche descende sobre a atmosfera en forma de entullos; cada varios meses rexístrase a reentrada de obxectos comparables ao tamaño dun autobús.

A maior parte destes residuos acaba caendo en zonas oceánicas ou en áreas pouco habitadas, dado que o 70 por cento da superficie terrestre está cuberta por auga. Non obstante, hai precedentes de impacto en zonas habitadas: o ano pasado un trozo de máis de media tonelada caiu próximo a unha aldea en Kenia e, noutro caso, un fragmento rompeu o tellado dunha vivenda en Florida. Estes episodios subliñan, segundo expertos, a necesidade de sistemas de seguimento máis finos e de normativas que obriguen a plans de desorbitación no deseño de novas misións.

Por agora, a NASA mantén o seguimento da Van Allen A e coordina con observatorios internacionais para cruzar datos e reducir a incerteza. Os pronósticos iranse axustando a medida que o obxecto entre en capas atmosféricas máis densas e a resistencia aerodinámica acelere a súa decadencia orbital. As autoridades lembran que, ante a posibilidade aínda que remota de caída sobre zonas poboadas, os protocolos de alerta están preparados e que se informará á poboación se fose necesario.

O episodio reaviva o debate sobre a xestión da órbita terrestre e a responsabilidade das axencias e empresas que envían satélites ao espazo. Investigadores e reguladores propoñen que incorporar sistemas de desorbitación ao final da vida útil das naves, ou o desenvolvemento de tecnoloxías de extracción activa, serían medidas clave para reducir riscos futuros. Mentres tanto, a vixilancia dos observadores segue posta na Van Allen A, cuxa traxectoria decidirá nas próximas horas se os seus restos alcanzan o chan ou se desintegran na atmosfera.