No maior encontro europeo de innovación alimentaria celebrado en Madrid o 10 de marzo de 2026, expertos, cociñeiros e responsables de políticas públicas coincidiron en que a transformación do sistema alimentario non pasa só pola carne sintética ou polas fariñas de insecto, senón tamén por recuperar prácticas tradicionais de conservación, consumo de proximidade e aproveitamento integral dos alimentos. A tese central do foro foi que as técnicas domésticas herdadas —fermentados, conservas, aproveitamento de sobras e estacionalidade— xa incorporaban principios de sustentabilidade que hoxe procura a ciencia e a industria. O debate reuniu investigadores, emprendedores e representantes institucionais co obxectivo de artellar propostas que permitan escalar esas prácticas a grande escala sen perder o seu valor cultural.
Os relatores lembraron que a innovación alimentaria contemporánea convive con solucións ancestrais e que ambas poden ser complementarias. Mentres algunhas empresas apostan por produtos de laboratorio e alternativas proteicas novedosas para responder á demanda e aos retos climáticos, os asistentes subliñaron a necesidade de fomentar sistemas de proximidade que reduzcan a pegada ambiental e recuperen saberes locais. Nas sesións subliñouse que moitas medidas de baixa tecnoloxía —como planificar menús segundo a tempada ou reforzar circuítos curtos de comercialización— teñen efectos inmediatos sobre as emisións, o desperdicio e a economía doméstica.
O congreso incluiu mesas redondas sobre recuperación de técnicas de conservación, a economía de proximidade e a transmisión de coñecementos entre xeracións, ademais de demostracións en vivo de prácticas tradicionais adaptadas ás esixencias sanitarias e de mercado actuais. Participaron investigadores en nutrición e sustentabilidade, así como cociñeiros que integran receitas familiares en propostas contemporáneas, e xestores públicos que buscan políticas máis coherentes coa producción local. A combinación de rigor científico e experiencias prácticas pretendeu ofrecer vías para que esa «cociña de sempre» deixe de ser só memoria afectiva e pase a formar parte de estratexias públicas e privadas.
Os expertos consultados polos organizadores sinalaron que apostar pola tradición non equivale a renunciar á innovación tecnolóxica, senón a plantexala con criterios diferentes: priorizar o uso eficiente dos recursos, o sabor e a cultura local fronte á mera escalabilidade industrial. Neste senso, defendeu a revisión de incentivos agrícolas e de distribución para favorecer produtos de proximidade e técnicas de conservación que prolongan a vida útil sen recorrer a procesados intensivos. Tamén se falou da necesidade de formación para que as técnicas domésticas tradicionais se adapten ás normativas sanitarias e aos formatos de mercado actuais.
Sabores ancestrais volven ás nosas mesas
A discusión tivo, ademais, unha dimensión social relevante: a cociña das avoas foi descrita como un patrimonio colectivo e unha fonte de resiliencia alimentaria, especialmente en comunidades rurais e en situacións de crise. Os participantes advertiron, non obstante, do risco de romanticizar prácticas que historicamente recaeron sobre o traballo non remunerado das mulleres e de invisibilizar a carga que supón. Por iso propuxeron políticas que recoñezan e apoien esta labor, a través de programas de transmisión de coñecementos, incentivos a pequenos produtores e redes comunitarias de alimentación.
No plano económico, o contraste entre start-ups que desenvolven proteínas alternativas e as economías locais foi un dos temas máis recurrentes. Algúns relatores defenderon que ambos modelos poden coexistir se se crean canais de comercialización xustos e se evita desprazar aos produtores tradicionais con solucións tecnolóxicas que non xeran emprego local. Cociñeiros e restauradores pr
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.