Unha das maiores traxedias aéreas ocorridas en España permanece fóra da memoria colectiva: o accidente do voo 11 de Avianca, ocorrido na noite do 26 ao 27 de novembro de 1983 preto de Madrid, saldouse con 181 mortos e só 11 superviventes. A investigación xornalística que presenta o libro Náufragos del cielo, do xornalista Jesús Gallego, conclúe que a catástrofe podería terse evitado.
## O accidente e as súas vítimas
O avión despegou de París ás 22:25 como parte dunha ruta con escala en Madrid e destino Bogotá. Tratábase dun Boeing 747-283B, alcumado Olafo, con capacidade para 550 persoas.
Na súa última etapa levaba a bordo 169 pasaxeiros e 23 tripulantes, un total de 192 persoas. Ao impactar contra o terreo nas proximidades de Mejorada del Campo, a escasos quilómetros do aeroporto de Barajas, só sobreviviron 11.
Entre as vítimas figuraban destacados intelectuais e escritores convidados a un encontro cultural en Colombia. Entre eles destacan:
Manuel Scorza
Jorge Ibargüengoitia
Marta Traba
Ángel Rama
## Como ocorreu
O sinistro rexistrouse arredor das 00:06 do 27 de novembro. Durante o descenso, a aeronave chocou contra tres outeiros que se interpuxeron na súa traxectoria.
O último impacto desestabilizou por completo o aparato. O avión comezou a xirar sen control e caeu invertido. O choque final partiu a á dereita en varios fragmentos; minutos despois o fuselaxe quedou envolto en chamas.
A investigación técnica apuntou a un erro na determinación da altitude por parte da tripulación como factor clave na cadea de fallos. Ese fallo humano, combinado con factores operativos, desembocou na colisión.
## Contexto e responsabilidades
Nos anos oitenta, o control do tráfico aéreo en España sufría críticas pola falta de modernización. Organismos profesionais, entre eles a Federación Internacional de Pilotos, advertiran sobre carencias tecnolóxicas e de investimento.
O autor da investigación sostén que a traxedia non pode lerse só como un accidente illado: houbo unha combinación de erros humanos e condicións sistémicas que aumentaron o risco.
Factores clave resumidos:
Tipo de aeronave: Boeing 747-283B
Total a bordo: 192 persoas
Vítimas: 181 falecidos
Superviventes: 11
Hora do impacto: arredor das 00:06 do 27 de novembro de 1983
## Memoria, investigación e leccións
O libro de Jesús Gallego, publicado 43 anos despois do suceso, recupera probas, testemuños e contextos que apuntan a que a traxedia puido terse evitado con mellores procedementos e tecnoloxía.
Gallego subliña que o accidente quedou en grande medida esquecido no relato público español, pese a ser, tras o desastre de Los Rodeos (1977), unha das maiores catástrofes aéreas do país por número de vítimas.
Hoxe, moitas das deficiencias que se detectaron daquela foron corrixidas grazas a avances en navegación, control aéreo e formación. Non obstante, a investigación xornalística reclama que se preserve a memoria para extraer ensinanzas e render contas.
Lembrar o accidente do voo 11 de Avianca é, segundo a obra, un xesto de xustiza cara ás vítimas e un recordatorio de que a seguridade aérea esixe vixilancia constante e actualización tecnolóxica.
[CATEGORÍA: sucesos]
