A paradoxa verde: fabricar o que non se consume

O espexismo das cifras globais

As estatísticas automobilísticas españolas debuxan un mapa de contrastes que poucas veces se examina coa profundidade que merece. Mentres as administracións públicas celebran incrementos porcentuais no rexistro de automóbiles con etiquetas medioambientais favorables, a realidade cotiá das rúas conta unha historia ben distinta. As grandes urbes do país seguen ancoradas en modelos de mobilidade herdados do século pasado, onde o vehículo de combustión domina cunha autoridade case absoluta sobre o asfalto.

Neste contexto de transición anunciada pero nunca completada, resulta especialmente rechamante o caso das localidades cuxa identidade económica está vinculada á produción industrial de automóbiles. Existe unha desconexión palpable entre o que sae polas portas das fábricas e o que finalmente aparca nos garaxes de quen vive nos seus arredores. A porcentaxe de turismos con cualificación medioambiental avanzada ronda en moitos destes lugares cifras que apenas superan a media ducia sobre o total de matriculacións, un dato que contrasta de forma brutal coa imaxe moderna e sostible que a industria proxecta nas súas campañas corporativas.

Barreiras invisibles para a adopción tecnolóxica

Os expertos en mobilidade sinalan que o cambio de paradigma non depende unicamente da vontade individual nin da proximidade xeográfica ás cadeas de montaxe. O factor económico emerxe como o principal muro de contención para unha adopción masiva. A diferenza de prezo entre un modelo convencional e outro con tecnoloxía alternativa segue a ser prohibitiva para amplos segmentos da poboación, especialmente en territorios onde o salario medio non acompaña as aspiracións de modernización ecolóxica. O esforzo investidor que supón adquirir un vehículo novo, sexa do tipo que sexa, atópase ademais cun mercado de segunda man aínda inmaduro no referente a opcións non contaminantes.

Á barreira financeira hai que sumarlle unha infraestrutura de recarga que, a xuízo dos informes sectoriais, avanza a un ritmo moito máis lento do que sería desexable.

A transición enerxética non pode sustentarse exclusivamente na oferta de produto; require un ecosistema completo que dea confianza ao consumidor

, apuntan desde diversos colectivos dedicados á análise do sector. Sen puntos de subministración suficientes, sen unha rede accesible e sen unha planificación urbana que acompañe, o cidadán percibe a tecnoloxía limpa máis como un risco ca como unha solución. As cidades do sur e do noroeste peninsular, en particular, sofren un atraso notable fronte ás do arco mediterráneo nesta materia.

O peso da tradición industrial na cultura cidadá

Existe un compoñente sociolóxico que frecuentemente queda relegado nos debates técnicos. As poboacións que medraron arredor da industria do motor teñen unha relación emocional e cultural co automóbil tradicional que non se rompe por decreto nin por campaña institucional. O son do motor, a familiaridade cos mecánicos de barrio e a desconfianza cara ao descoñecido xeran unha inercia difícil de contrarrestar. Trátase dun fenómeno semellante ao observado noutras revolucións tecnolóxicas, onde os lugares máis vinculados á produción da tecnoloxía antiga son, paradoxalmente, os máis reacios a adoptar a nova.