Ciencia e Sociedade / Socioloxía / Ciencias da Terra
Unha investigación relaciona a “polarización afectiva” cunha maior intensidade de emisións en plantas térmicas. / Crédito: Pixabay/CC0 Public Domain.
A hostilidade partidaria ou "polarización afectiva" non só erosiona o diálogo democrático: tamén se vincula con maiores emisións de CO₂ por unidade de electricidade xerada en centrais de combustibles fósiles. Unha investigación realizada nos Estados Unidos conclúe que a fractura política debilita a capacidade reguladora e dificulta a acción climática en 92 democracias.
Nos últimos anos, a crecente rivalidade partidaria en todo o mundo xerou distintas consecuencias sociais e disputas familiares: agora, un novo estudo publicado na revista American Sociological Review e liderado por científicos da Universidade de Colorado en Boulder, nos Estados Unidos, suxire que a polarización política extrema pode ter un impacto aínda máis amplo, obstaculizando a capacidade das democracias para abordar o cambio climático en todo o planeta e propiciando un maior aumento das emisións contaminantes.
En concreto, a polarización política, en particular a chamada “polarización afectiva”, que se identifica cunha forte animadversión interpersonal entre seguidores de partidos ou movementos, pode traducirse en máis emisións de CO₂ e en gobernos menos capaces de aplicar regulacións ambientais eficaces, segundo unha nota de prensa. Este tipo de rivalidade pon en xaque a harmonía familiar e a convivencia democrática en todo o planeta: medrou intensamente nos últimos anos nos Estados Unidos, Europa e América Latina.
A investigación analiza 20.115 plantas térmicas alimentadas por combustibles fósiles en 92 democracias e atopa unha relación evidente, imposible de pasar por alto: a maior rivalidade entre partidarios, con máis desconfianza e demonización do adversario, maior é a intensidade das emisións por unidade de electricidade xerada nesas plantas. O estudo separou factores económicos e regulatorios, advertindo que a fragmentación social debilita a capacidade institucional para impor límites medioambientais.
Os investigadores distinguen dúas formas de polarización: a ideolóxica, que propicia debates sobre políticas que, en ocasións, xeran innovación, e a afectiva, que se traduce nun rexeitamento persoal e social que paraliza a cooperación.
Segundo o estudo, cando a polarización é afectiva, as coalicións cidadás e os órganos reguladores fragmentanse: grupos de control ambiental son excluídos dos procesos de decisión, e as compañías públicas ou privadas quedan menos presionadas para mellorar tecnoloxías, pechar plantas contaminantes ou orientarse cara a unha produción máis sostible.
The Long Shadow of Partisan Hostility: How Affective Polarization Hinders Democracies’ Ability to Mitigate Climate Change. Don Grant et al. American Sociological Review (2025). DOI:https://doi.org/10.1177/00031224251396518
O traballo achega algúns exemplos concretos: países con baixos niveis de polarización afectiva, como por exemplo Uruguai, amosaron taxas de emisión por planta por debaixo da media, mentres que países con alta polarización, como Polonia ou Estados Unidos, presentaron taxas superiores á media.
Os científicos advirten que a polarización pode debilitar leis e regulacións ambientais existentes e, en casos extremos, abrir a porta a retrocesos normativos. Ao mesmo tempo, existen exemplos sobre como evitar este problema: en 2024, Reino Unido clausurou a súa última central de carbón ao enmarcar a transición enerxética como un proxecto nacional transversal, que non está ligado ás disputas políticas de quenda.
