A Semana Santa marca o inicio oficial da actividade en moitos chiringuitos e locais de praia, pero a euforia pola chegada de turistas enfrontase a unha realidade persistente: falta de persoal e ausencia de solucións habitacionais para empregados temporais. En puntos tan dispares como Ribadeo, Porto do Son ou a ría de Noia, os hostaleiros intentan arrincar a campaña con plantillas mermadas, cartas recortadas e a inquietude de non poder afrontar a tempada alta se non se tapan as prazas vacantes.
Traballar xunto ao mar, pero vivir lonxe
No areal de Playa Os Castros, o hostelero Diego López prepara a apertura tras catorce tempadas consecutivas. “Abrir na Semana Santa é reencontrarse con xente que xa son amigos”, di, pero engade que a ledicia entristece cando toca falar de persoal. López sostén que pode ser máis levadeiro atopar cociñeiros para as súas especialidades —polbo, churrasco e sardiñas—, pero o resto das funcións son un quebracabezas.
O problema ten dous eixos: a estacionalidade do emprego e a falta de vivenda dispoñible para quen virían a traballar. “O persoal ten que ser do contorno, porque aquí non tes maneira de ofrecerlles aloxamento”, sinala López. Non é a primeira vez que os establecementos da costa lucense vense obrigados a recorrer a traballadores locais; antigamente os estudantes completaban as plantillas de verán, pero hoxe moitos xa non optan por ese emprego temporal ou procuran alternativas con máis estabilidade.
En Porto do Son o escenario é semellante. O chiringuito As Furnas, que comandará este ano Manuel Tomé cunha plantilla inicial de unhas seis persoas, prevé ampliar a dez en verán, aínda que con dificultades. Tomé admite que na sala hai respostas aos anuncios, pero a cociña é a asignatura pendente: “Teremos que apañarnos, a miña muller e eu, nos primeiros días porque non conseguimos a ninguén. O peor será na tempada alta”, advirte.
“Cando encontran algo máis estable, aínda que no verán cobrasen máis, van a por iso”, resume un hostelero sobre a rotación de traballadores
Normativa, concesiones e o límite de abrir todo o ano
Este ano sobresae un cambio normativo que permite a algunhas actividades abrir de forma ininterrompida desde a Semana Santa ata o 31 de outubro, sempre que cumpran determinados requisitos. A medida busca consolidar a oferta turística máis alá do estío, pero o seu efecto práctico choca con outras barreiras: trámites administrativos pendentes e a propia viabilidade económica. Un exemplo claro son os dous chiringuitos A Boa Vida que xestiona José Luis Falcón: un en A Illa non poderá abrir porque depende dunha concesión municipal que aínda non se puxo a concurso; o outro, no concello de Outes, agarda ao solsticio de San Xoán para comezar a operar con garantías.
Desde o sector, representado en parte polo Clúster Turismo de Galicia, existe un consenso sobre dous puntos: a falta de persoal non afecta só ao turismo —tamén á construción ou ás panaderías— e a mellora do control e da inspección pública pode ser positiva. “Interésanos que estean dados de alta en Turismo e que cumpran pautas de calidade”, sosteñen desde o clúster, que ve con bos ollos o maior control da Xunta sempre que vaia acompañado de medidas que resolvan problemas estruturais.
Consecuencias locais e posibles respostas
As consecuencias son tangibles: algúns locais abrirán con horarios reducidos, outros limitarán a oferta gastronómica e uns cantos decidirán non abrir ata que a demanda estival sexa segura. Para microempresas familiares, a estratexia pasa por manter a traballadores dun ano para outro,
