O Concello de Lalín iniciou os preparativos para aproveitar o eclipse total de Sol previsto para o 12 de agosto nun acto celebrado no propio enclave megalítico do Altar do Sol da parroquia de Alperiz. O alcalde José Crespo visitou o lugar acompañado por expertos do Observatorio Astronómico Ramón Aller e pola concelleira de Cultura para perfilar un programa de actividades divulgativas e de lecer que buscan ofrecer a veciños e visitantes unha experiencia segura e culturalmente significativa. O motivo principal é que este punto do municipio atópase dentro da franxa de totalidade, o que permitirá contemplar uns segundos de sombra total sobre a paisaxe local.
Na visita participaron o profesor José Ángel Docobo e o profesor Luca Picotti, ambos do Observatorio Astronómico de la Universidad de Santiago de Compostela, quen explicaron que a localización elixida permitirá observar aproximadamente vinte segundos de escuridade total. Docobo anunciou que nas próximas semanas realizará cálculos máis precisos para definir as condicións óptimas de observación, incluíndo a hora exacta do fenómeno e os ángulos de visión, datos que serán clave para a organización dos actos públicos. Os técnicos do observatorio vixiarán ademais posibles limitacións desde o punto de vista meteorolóxico e xeométrico.
O goberno local pretende converter o Altar do Sol no escenario central dun programa que inclúe charlas divulgativas, pequenas conferencias científicas e actividades lúdicas vinculadas á observación do eclipse, segundo explicou o propio alcalde. A coincidencia deste eclipse co máximo das Perseidas engade un compoñente astronómico excepcional que o Concello quere aproveitar para atraer afeccionados e público xeral. Desde o Concello insisten na necesidade de coordinar medidas de seguridade e aforos, dada a previsión dunha afluencia de visitantes á zona.
O Altar do Sol, tamén coñecido como Ara Solis, é un elemento megalítico declarado Bien de Interese Cultural nos anos setenta, e a súa orientación ritual cara a fenómenos solares históricos reforza o valor simbólico do lugar. Os expertos lembran que este tipo de altares presentan aliñamentos deliberados con equinoccios e solsticios, e que a súa selección como punto de observación responde tanto a criterios científicos como patrimoniais. O Concello quere, por tanto, combinar a divulgación astronómica coa posta en valor do patrimonio arqueolóxico local.
Desde a administración municipal trabállase na lóxistica: sinalización de accesos, posibles puntos de aparcadoiro, servizos sanitarios e coordinación con emerxencias, todo iso encamiñado a que a xornada transcurra con normalidade. Paralelamente, os organizadores están redactando recomendacións sobre a observación segura do Sol; aínda que as autoridades científicas serán as encargadas de difundir as pautas definitivas, o Concello avanzou que non se permitirá a observación directa sen filtros homologados. Estas medidas procuran minimizar riscos e asegurar que a experiencia sexa tanto educativa como segura.
O alcalde subliñou a excepcionalidade do fenómeno desde unha perspectiva histórica e científica: o último eclipse total visible en Galicia data de 1905 e, segundo os cálculos astronómicos, o seguinte non se producirá ata 2053, polo que o de 2026 preséntase como unha oportunidade única para as xeracións presentes. Este dato serviu para xustificar o esforzo de planificación e a intención de converter a cita nun punto de encontro para a comunidade científica e o público xeral. As institucións locais agardan, ademais, un impacto positivo na economía local pola chegada de visitantes.
Os expertos do observatorio advirten, non obstante, de que a visibilidade final dependerá das condicións meteorolóxicas e de variables puntuais que se refinarán con cálculos posteriores. Nese sentido, Docobo e Picotti colaborarán co Concello para precisar ventás de observación e para aconsellar a ubicación exacta dentro do entorno do Altar do Sol que ofreza a mellor perspectiva. A intención é articular un programa que combine seguridade, rigor científico e respecto ao patrimonio.
O Concello de Lalín fará públicas nas próximas semanas as decisións sobre a programación concreta, os horarios e as recomendacións para o público, así como as limitacións de acceso que sexan necesarias por motivos de conservación e seguridade. Mentres tanto, a visita institucional a Alperiz serviu para activar a maquinaria organizativa e pór en valor un enclave que, pola súa carga histórica e pola súa posición na traxectoria do eclipse, aspira a converterse no epicentro local dunha xornada astronómica de repercusión rexional.
