A Comisión de Investigación de Accidentes Ferroviarios (CIAF) rexistrou que entre o primeiro síntoma do descarrilamento do tren Iryo e o impacto contra o Alvia transcorreron apenas quince segundos. O suceso, ocorrido o 18 de xaneiro en Adamuz, iniciouse cunha desconexión eléctrica cando o Iryo circulaba a 205 km/h, segundo o primeiro análise das caixas negras coñecido este martes. Ese corte desencadeou unha serie de alarmas e a activación automática do sistema de seguridade do Alvia, que intentou frear antes do choque. A investigación apunta a alteracións na catenaria ou no pantógrafo como posible orixe da desconexión.

Os rexistros recuperados amosan con detalle a cronoloxía técnica: ás 19:43:29 a caixa negra do Iryo anotou a apertura do disyuntor como primeira anomalía e, quince segundos despois, ás 19:43:44, o rexistrador do Alvia deixou de almacenar datos, momento que a CIAF identifica como o instante presumible da colisión. Entre eses dous fitos activáronse sistemas de emerxencia e produciron sinais de fallo en elementos mecánicos do Iryo que reforzaron a hipótese dun descarrilamento previo ao impacto. O documento técnico subliña que a secuencia se desenvolveu en cuestión de segundos, reducindo as opcións de actuación humana.

A propia CIAF interpreta a desconexión como consecuencia de perturbacións de tensión ou da perda de contacto do pantógrafo coa catenaria, e apunta que a apertura do disyuntor foi a primeira sinal obxectiva do problema. Ese corte eléctrico produciuse cando o tren alcanzaba 205 km/h, unha velocidade na que calquera fallo na captación pode provocar efectos inmediatos sobre a estabilidade do material rodante. A comisión insiste en que é necesario cruzar estes datos con outros rexistros para corroborar causas e secuencias.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Catro segundos despois da desconexión, o Iryo xa ocupaba o circuíto de vía 645, que inclúe a agulla A645, e nese momento notificouse unha alarma por temperatura nas caixas de graxa do coche 8, un indicador coherente coa hipótese de que unha roda ou un eixe estaba xa fóra dos carrís. Esa alarma provocou a activación do freo do propio Iryo e, oito segundos tras a primeira anomalía, a agulla A645 perdeu a comprobación, o que impediu o seu correcto funcionamento. Enfrontada esa situación, o sistema de protección LZB desencadeou a frenada de emerxencia no Alvia, que circulaba inicialmente a 216 km/h e, segundo os rexistros, había reducido a súa velocidade a 204 km/h ao presumible impacto.

Os datos e as imaxes internas do tren Iryo extráronse o 5 de marzo en presenza do Letrado da Administración de Xustiza e coa participación da Unidade Central Operativa (UCO) da Guardia Civil, técnicos da CIAF e representantes de operadores e fabricantes implicados. Na operación participou persoal de Iryo, Hitachi, Actren, Renfe Viajeros, Leonardo e Hasler Rail, o que permitiu unha copia exhaustive dos rexistros. A CIAF realizou tres copias do material descargado: dúas foron remitidas á Policía Xudicial e a terceira quedou nas súas dependencias para a análise forense correspondente.

Ademais dos datos a bordo, a comisión solicitou ao xestor ferroviario, Adif, o rexistro de eventos do telemando, que poderá achegar información sobre sinalización e estados de agullas e circuítos de vía nesos segundos críticos. A Guardia Civil pediu á CIAF que aclare incongruencias detectadas en soldaduras da vía no tramo de Adamuz, e a maxistrada que instrúe o caso requiriu a Adif que se absteña de executar traballos de mantemento no tramo ata que se aclaren os feitos. Esas actuacións buscan preservar a evidencia e evitar alteracións que poidan condicionar a investigación xudicial.

A investigación aínda non pechou a identificación de responsabilidades nin un ditame definitivo sobre a causa última do sinistro, e a CIAF prevé incorporar nas próximas entregas a análise do telemando e doutros rexistros complementarios. Os informes técnicos deberán integrar datos eléctricos, de infraestrutura e de dinámica do vehículo para explicar como unha desconexión en alta velocidade derivou nun descarrilamento que motivou unha colisión en fraccións de segundo. A complexidade do caso fai probable que os informes finais tarden semanas ou meses en completarse.

Fontes xudiciais e dos equipos técnicos salientan a importancia de non precipitar conclusións antes de dispor de todos os rexistros periciais. Mentres tanto, as administracións e as empresas implicadas manteñen a colaboración cos investigadores e intensificáronse as inspeccións en tramos de vía semellantes. A explicación técnica e a valoración xurídica do accidente dependerán da concatenación de probas que a CIAF, a Policía Xudicial e os peritos independentes vaian entregando á causa.