Un equipo de investigadoras e investigadores da Universidade de California en San Diego concluíu nun traballo publicado na revista Cell o 10 de marzo de 2026 que moitos virus capaces de provocar epidemias ou pandemias xa posúen, nos seus reservorios animais, a capacidade de infectar e transmitirse entre persoas sen necesidade de mutacións adaptativas previas. O achado, que analiza a intensidade da selección natural antes e despois dos saltos zoonóticos, sitúa a exposición humano-animal e a detección temperá como factores decisivos para a orixe de brotes como o do COVID-19. A investigación suxire que a aparición de cambios xenéticos asociados á adaptación obsérvase sobre todo unha vez que a transmisión entre humanos se fai sostida. Esa conclusión condiciona a prevención e plantea novas prioridades para a vixilancia sanitaria global.
Os autores compararon xenomas e patróns evolutivos de episodios históricos de salto entre especies, incluíndo virus como a influenza A, o ébola e o SARS-CoV-2. A análise buscou sinais de selección natural que precedesen ao primeiro antepasado común das cepas humanas e, na maioría dos casos, non atopou evidencia clara dunha fase prolongada de adaptación nos animais que precedese ao brote humano. En lugar de mutacións especiais que preparasen o virus para infectar ás persoas, a sinatura xenética da adaptación aparece con máis forza despois de que a transmisión humana se volve estable e extensa.
Segundo Joel Wertheim, un dos coautores, o resultado pon o foco no contacto entre persoas e reservorios animais como desencadeante principal de pandemias, máis que na necesidade de mutacións raras e complexas. Nun comunicado de prensa o investigador subliña que, desde unha perspectiva evolutiva, o achado é consistente cun orixe zoonótico natural e coa expectativa de ausencia de sinais de selección en secuencias anteriores ao salto. A comunicación engade que a metodoloxía tamén pode detectar sinaturas propias de virus que foron manipulados ou propagados en laboratorio, o que outorga maior fiabilidade á achega para distinguir procesos naturais de manipulacións artificiais.
O estudo, asinado por Jennifer L. Havens e colaboradores, trata de achegar claridade aos debates abertos sobre as orixes do SARS-CoV-2 e doutros patóxenos emerxentes. Os autores afirman que non atoparon indicios de que a causa do COVID-19 estea moldeada por unha selección sostida en cultivo ou por unha evolución prolongada nun hóspede intermedio antes da súa aparición en humanos. Non obstante, subliñan que a ausencia de evidencia non equivale a unha proba definitiva e que a reconstrución completa dos eventos previos depende da dispoñibilidade e calidade das mostras xenómicas.
Entre as implicacións prácticas do traballo figura a necesidade de reforzar a vixilancia nos reservorios animais e nos puntos de contacto coas persoas, como os mercados de fauna, as granxas intensivas e as actividades de manexo da fauna salvaxe. Os investigadores defenden sistemas de monitorización continuada que combinen mostrexo xenómico, epidemioloxía e enfoques de «One Health» para detectar cambios en virus animais antes de que se establezan en poboacións humanas. Esta vixilancia, sosteñen, pode ser máis eficaz para previr pandemias que centrarse exclusivamente na procura de mutacións con potencial perigoso.
Os autores tamén sinalan que o seu método pode contribuír a identificar sinaturas evolutivas de virus que pasaron por procesos de cultivo ou selección artificial en laboratorio, unha ferramenta que axuda a desentrañar controversias sobre a posible intervención humana no desenvolvemento de patóxenos. Esa capacidade de discriminación, matizan, non substitúe a investigacións epidemiolóxicas e históricas completas, pero engade unha dimensión xenética importante ao escrutinio científico.
Os expertos que co
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.