Montero descarta cambiar a regra de gasto autonómica

María Jesús Montero, vicepresidenta primeira e ministra de Facenda, rexeitou este mércores na Comisión de Facenda do Senado calquera modificación da regra de gasto que permita ás comunidades autónomas un acceso máis flexible ao superávit, durante a súa comparecencia na Cámara Alta en Madrid o 11 de marzo de 2026. A ministra explicou que, aínda que o Goberno está disposto a estudar fórmulas para facilitar investimento con remanentes, non pode alterar a definición dos parámetros fiscais establecidos pola normativa europea nin pola Lei de Estabilidade Financeira. Montero alegou que introducir criterios distintos segundo a administración danaría a coherencia do marco fiscal e non contaría coa aquiescencia da Unión Europea. A súa intervención zanja así a solicitude plantexada por representantes autonómicos que reclamaban maior marxe para destinar superávit a proxectos concretos.

A petición que motivou a intervención partiu do senador Fabián Chinea, da Agrupación Socialista Gomera, quen puxo sobre a mesa a situación de comunidades como Canarias, con balances saneados e niveis de endebedamento relativamente baixos, para pedir unha excepción que permitise un uso máis áxil dos fondos acumulados. Chinea expuxo no seu turno a necesidade de que territorios con fortaleza financiera poidan investir en infraestruturas e servizos sen quedar constrinxidos por unha regra de gasto ríxida que, segundo sostivo, penaliza o dinamismo económico. A reclamación apelaba á desigualdade fiscal real entre comunidades e á conveniencia de que aquelas con maior marxe de manobra poidan executar plans de desenvolvemento.

Montero, con todo, matizou que o Executivo non pecha a porta a que as comunidades empreguen os seus remanentes para determinadas inversións puntuais e con criterios técnicos, pero subliñou que esa apertura non se traduce nunha modificación do concepto legal de gasto nin nunha redefinición dos límites fixados por Bruxelas. A ministra defendeu a posibilidade de estudar mecanismos operativos dentro do ordenamento vixente que permitan canalizar aforros cara a proxectos productivos sen romper as regras fiscais. Na súa explicación insistiu na necesidade de distinguir entre flexibilizar criterios de execución e cambiar os parámetros que rexen a sustentabilidade orzamentaria.

Durante a súa comparecencia Montero sostivo que nin ao Goberno de España lle corresponde nin á Unión Europea lle correspondería autorizar que exista unha norma de gasto distinta en función da administración á que se aplique, un argumento que empregou para xustificar o rexeitamento á proposta de Chinea. Sinalou ademais que permitir excepcións a carta abriría a porta a interpretacións dispares e podería xerar incentivos a prácticas fiscais arriscadas en administracións con menor disciplina orzamentaria. Con esa advertencia, vinculou a uniformidade da regra coa predictibilidade e coa confianza dos mercados e das institucións na xestión pública.

Montero descarta flexibilizar o acceso ao superávit

A ministra defendeu a regra de gasto como un instrumento para evitar un endebedamento excesivo que trasladaría cargas ás futuras xeracións e perxudicaría a sustentabilidade das finanzas públicas a longo prazo. Montero advertiu do risco de que gobernos tentados por circunstancias coyunturais incrementen o gasto de forma estrutural sen cobertura, o que, na súa opinión, erosionaría a capacidade do Estado para reaccionar ante futuras crises. A tese oficial subliña a tensión permanente entre a necesidade de inversión pública e a obriga de manter o equilibrio fiscal.

Na súa intervención recordou, ademais, que as regras fiscais permaneceron suspendidas durante catro exercicios a raíz da pandemia, unha situación excepcional que permitiu ás administracións utilizar remanentes sen as restricións habituais e que facilitou