A Lei de Propiedade Horizontal establece varios requisitos para instalar un ascensor. / Freepik

Instalar un ascensor nunha comunidade de propietarios é unha das reformas máis desexadas e, ao mesmo tempo, unha das que máis conflitos xera entre veciños. A Lei de Propiedade Horizontal establece unha serie de condicións que convén coñecer antes de dar o primeiro paso.

Non todas as instalacións de ascensor seguen o mesmo camiño legal. A normativa distingue entre os casos nos que a obra é obrigatoria —e, polo tanto, non precisa someterse a votación— e aqueles nos que a comunidade debe aprobala por maioría.

Confundir un escenario co outro é, precisamente, o que acaba derivando en impugnacións e procesos xudiciais que ninguén quere.

Obrigatoriedade segundo a Lei de Propiedade Horizontal

O artigo 10.1.b da Lei de Propiedade Horizontal é claro: a instalación do ascensor é obrigatoria cando a solicita un propietario na cuxa vivenda vivan, traballen ou presten servizos voluntarios persoas con discapacidade ou maiores de 70 anos.

Nestes casos, non fai falta que a Xunta o aprobe.

Iso si, hai un matiz económico importante. Para que esta obrigatoriedade funcione de forma automática, o importe anual que repercute a obra a cada propietario —unha vez descontadas as posibles subvencións— non pode superar as doce mensualidades ordinarias de gastos comúns.

E se o custo supera ese límite? A obra non deixa de ser obrigatoria, pero quen a solicitase deberá asumir a diferenza do seu peto.

Este é un detalle que adoita xerar bastante confusión e que convén ter presente desde o principio.

Instalación voluntaria e maiorías necesarias

Cando non se dan as condicións anteriores —é dicir, cando ningún residente maior de 70 anos ou con discapacidade o solicita—, a comunidade pode aprobar a instalación de forma voluntaria.

Aquí entra en xogo o artigo 17.2 e o que se coñece como a "dobre maioría": fai falta o voto favorable da maioría dos propietarios que, ademais, representen a maioría das cotas de participación.

Un aspecto que non todos os veciños teñen en conta é que, se se acada esa dobre maioría, o pago pasa a ser obrigatorio para todos, sen excepcións, con independencia de que o custo supere ou non as doce mensualidades.

A lei permite, ademais, que estas obras se leven a cabo mesmo se obrigan a modificar o título constitutivo ou os estatutos da comunidade.

Aspectos prácticos e prevención de conflitos

Alén da votación, hai varios puntos que poden marcar a diferenza entre unha instalación sen sobresaltos e un conflito legal prolongado.

A obra non pode comprometer a seguridade estrutural do edificio nin prexudicar os dereitos doutros propietarios, que deben ser informados previamente.

En canto ás derramas, os pagos corresponden a quen sexa propietario no momento en que estas sexan esixibles, algo relevante no caso de compravenda do piso.

Para blindar o acordo fronte a posibles impugnacións, é recomendable que a acta da Xunta inclúa o reconto exacto de cotas, varios orzamentos comparados e informes técnicos que avalen a necesidade da obra.

No caso de que xurda algunha discrepancia sobre o tipo de instalación ou a súa necesidade, a Xunta ten competencia para decidir, aínda que os afectados sempre poden recorrer a un ditame técnico ou a unha arbitraxe.