José Antonio del Valle Pérez impulsou unha querela xudicial para reclamar memoria e responsabilidade pola morte do seu irmán ocorrida hai cincuenta anos. A denuncia, presentada ante o Xulgado de Instancia nº 1 de Elda, sinala ao exministro Rodolfo Martín Villa e ao axente Daniel Aroca del Rey pola súa presunta implicación na represión que acabou coa vida dun mozo traballador o 24 de febreiro de 1976 en Elda (Alicante). Aquele suceso, que se produciu no contexto de folgas e protestas por condicións laborais, marcou o inicio dunha longa reclamación familiar pola verdade e a reparación.
Teófilo del Valle Pérez tiña vinte anos feitos; nacera o 1 de febreiro de 1956 en Silleda e traballaba na administración dunha empresa de bolsos en Elda, núcleo industrial vinculado ao calzado e aos complementos de coiro. Era o sétimo de nove irmáns e, segundo lembra a súa familia, vivía cos seus pais e os pequenos da casa nas chamadas Casas Baratas de Silleda antes de emigrar para traballar na industria alacantina. A súa morte truncou unha vida de emigrante novo que, como a de tantos outros, buscaba estabilidade económica no sector do calzado.
Os feitos aconteceron no marco dunha folga que tiña lugar dende días antes e de manifestacións por un convenio laboral que os traballadores consideraban xusto. En Elda e Petrer, localidades contiguas, as protestas foron respondidas cunha forte presenza policial que, segundo testemuñas e alegacións familiares, actuou con dureza para dispersar aos concentrados. Aquela noite, nun enfrontamento coas forzas da orde, Teófilo foi alcanzado por disparos; o episodio converteuse na primeira vítima mortal oficialmente vinculada á represión durante o período coñecido como Transición Española.
Con 78 anos, José Antonio mantén viva a memoria do seu irmán desde a súa residencia entre Elda e Piriápolis (Uruguai), con estancias periódicas en Galicia, onde naceu a familia. Cítanos en Lalín, nun alto do Camiño de Santiago que percorre case cada ano, e lembra con precisión os orixes e a vida cotiá dos Del Valle Pérez. Para José Antonio, a reclamación non é só xurídica, senón tamén persoal: pretende restituír a dignidade dun mozo cuxo nome quedou borrado da narrativa pública durante décadas.
A querela presentada pretende atribuírlle responsabilidades a quen, segundo a familia, coordinaron ou executaron a actuación policial que rematou coa vida de Teófilo. Ademais de sinalar a Rodolfo Martín Villa e a Daniel Aroca del Rey, a iniciativa busca abrir unha vía xudicial que permita investigar os feitos con perspectiva histórica e penal. O proceso enmárcase nunha onda de reclamacións semellantes que tentan reabrir casos da Transición e pór luz sobre actuacións que ata agora quedaron en gran parte sen resposta.
Para José Antonio, foron cincuenta anos sen recoñecemento nin reparación: sen unha memoria pública que nomee ao seu irmán, sen unha verdade oficial sobre o acontecido e sen xustiza efectiva que depure responsabilidades. Esa ausencia, di, marcou á familia e alimentou a decisión de recorrer á vía penal tras décadas de intentos por conservar a lembranza. A presentación da querela coincide co aniversario do suceso e con actos de recordo que varios colectivos celebraron en diferentes momentos.
O caso de Teófilo ocupa un lugar destacado no debate sobre impunidade e memoria histórica en España, porque se considera a primeira vítima mortal da represión na Transición. A súa morte simboliza, para quen reclaman xustiza, a continuidade de prácticas represivas aínda cando o país transitaba cara á democracia. Ao mesmo tempo, o avance destas causas choca con obstáculos xurídicos e políticos que teñen complicado a investigación de feitos oc
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.