A Fundación Otero Pedrayo entregará o próximo luns o seu Premio Anual ao traballo presentado polo IES Castelao de Vigo, unha investigación sobre a infancia do escritor nesta cidade entre 1895 e 1901 que rescata lugares e recordos case esquecidos. O galardón distingue a estudantes de ESO, ciclos formativos e Bacharelato de toda Galicia e recoñece a proposta viguesa pola súa metodoloxía de campo e a súa achega á historia local. O equipo coordinado polo profesor Ramón Nicolás Rodríguez combinou arquivo, lectura de memorias e un traballo fotográfico que confronta escenas históricas co seu aspecto actual.
O proxecto, titulado en castelán «Un niño en la piel en el espejo de 14 lugares: Ramón Otero Pedrayo en Vigo, 1895-1901», parte das referencias que o propio autor deixou sobre os veráns que pasou na cidade cando era neno. Os alumnos seguiron os seus pasos por rúas e prazas citadas nas súas memorias, que na edición castelá poderían presentarse como «Recuerdos de mi vivir», para reconstruír a Vigo de fin de século desde a perspectiva íntima do mozo Otero Pedrayo. A iniciativa pon o acento nunha etapa menos coñecida do autor ourensán, máis vinculada á literatura e á política que a estas primeiras vivencias urbanas.
Segundo explica o profesor coordinador, o traslado veraniego da familia respondeu á delicada saúde do neno, e a estancia en Vigo tería tido un efecto reparador sobre el. Partindo desa hipótese, o grupo desenvolveu un traballo fotográfico sistemático que compara imaxes actuais dos lugares mencionados con descricións e pasaxes das memorias. O obxectivo foi visualizar a evolución urbana e cultural de espazos como a Alameda e a praza de Compostela, e valorar canto queda da paisaxe que describiu o mozo Otero Pedrayo.
Os estudantes implicados —entre eles Luciano Ramos, Aracely Ramírez, Michelle Benjumea, Ian Arce, Mareling Palacios, Koldo Gondar, Manuel Carballo, José A. Valladares, Jhoris Marquina e Judith Da Cunha— coordinaron saídas de campo, localización de puntos de referencia e traballo de documentación en arquivos e bibliotecas. O resultado é unha serie de fotografías acompañadas de textos explicativos que permiten ao lector comparar a cidade daquela e a de agora, apreciando cambios na trama urbana e na memoria colectiva. O xurado valorou especialmente a calidade do traballo de campo e a claridade na presentación do material.
A investigación rescata, ademais, pasaxes onde o propio Otero Pedrayo describe a relación do neno co mar e coa ría viguesa, e como ese contorno contribuíu a recuperar forzas. Lonxe de reproducir literalmente as frases, o equipo reconstruíu o sentido deses testemuños e vinculounos a lugares concretos, mostrando a dimensión afectiva que a cidade tivo para o autor. Ese enfoque humaniza a figura de Otero Pedrayo e permite entender mellor o contorno que influíu na súa formación.
A concesión do premio por parte da Fundación insírese no seu obxectivo de promover o estudo e a divulgación da obra e da figura do escritor, así como de estimular a investigación xuvenil sobre a cultura galega. Desde a entidade destacaron a imprescindible labor educativa que supoñen proxectos deste tipo, que achegan a estudantes de secundaria á historiografía local e ao traballo arquivístico. Para a comunidade docente, o recoñecemento supón un estímulo para impulsar novas propostas de investigación en centros de ensino.
En Vigo, a atención ao patrimonio e a memoria urbana atopa neste traballo un exemplo de aplicabilidade pedagóxica: o alumnado non só aprendeu a manexar fontes e a documentar, senón que tamén desenvolveu habilidades para comunicar un relato histórico a través da imaxe. As comparacións entre fotografías antigas e actuais serviron para xerar debates na aula sobre con
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.