Nas XVII Xornadas de Inmunizacións da Asociación Española de Pediatría (AEP), celebradas en Xerez da Fronteira, máis de 300 especialistas urxiron revisar o mapa das vacinacións en España tras o aumento de casos de sarampelo, hepatite A e doenza meningocócica. Os pediatras propoñen tres cambios concretos: adiantar a segunda dose da tríplice vírica, ampliar a protección fronte a diversos serogrupos de meningococo e converter a vacina fronte á hepatite A en sistemática na infancia.
Recomendacións e datos recentes
O clamor dos especialistas non é gratuíto. Segundo as cifras citadas polo Comité Asesor de Vacinas e Inmunizacións da AEP (CAV-AEP), en 2025 notificáronse 397 casos de sarampelo en España, practicamente o dobre que en 2024. A Organización Mundial da Saúde retirou recentemente a España a condición de zona «libre de sarampelo», un xesto que subliña a fraxilidade da inmunidade colectiva cando a cobertura vacinal sofre altos e baixos.
Respecto da hepatite A, os datos do CAV-AEP amosan un aumento substancial: ata a semana 52 de 2025 notificáronse 1.864 casos, fronte a 1.035 no mesmo período do ano anterior. E no capítulo bacteriano, a doenza meningocócica volve preocupar: un de cada catro adolescentes estaría colonizado por meningococo, o que converte este grupo nun reservorio significativo para a transmisión.
Na rolda de prensa, Francisco Álvarez, coordinador do CAV-AEP, quixo aplacar temores sobre a eficacia vacinal e recordou que
«o resurgimento dalgunhas infeccións non significa que as vacinas deixasen de funcionar»
Álvarez explicou que os rebrotes obedecen a descensos puntuais nas coberturas, cambios epidemiolóxicos e á importación de casos desde países con niveis de vacinación máis baixos. Por iso a AEP propón adiantar a segunda dose da vacina tríplice vírica aos 2 anos —xa aplicada en Andalucía— para reducir os períodos de susceptibilidade na infancia.
Antecedentes: pandemia, mobilidade e cobertura
A revisión dos calendarios non xurde do nada. A pandemia interrumpeu rutinas, desviou recursos e, nalgúns casos, atrasou a vacinación infantil. A esa secuencia sumouse a maior mobilidade internacional tras a relaxación das restricións e os fluxos migratorios que, en opinión dos pediatras, facilitaron a reintrodución de virus como o do sarampelo.
España presume de ter un dos calendarios máis completos do mundo, pero persisten diferenzas entre comunidades autónomas. Os expertos subliñan que esas variacións son residuais, pero piden unha maior homoxeneidade para garantir equidade: unha única referencia estatal que evite desigualdades territoriais na protección. En Galicia esa conversación ten ecos concretos: campañas locais, como as realizadas no CHUAC, foron habituais nos últimos anos para manter altas coberturas, aínda que ninguén se atreve a garantir inmunidade absoluta fronte aos altos e baixos nacionais.
A complacencia social tamén pesa. As xeracións que non sufriron sarampelo na infancia tenden a subestimar a súa gravidade; a evidencia clínica amosa que, en lactantes menores dun ano ou en persoas con enfermidade de base, o virus pode ser moi serio. Do mesmo xeito, a doenza meningocócica, aínda que infrecuente, conserva unha letalidade notable nos casos graves e deixa secuelas nas persoas que a superan.
Repercusións e próximos pasos
As propostas da AEP son claras e non están exentas de implicacións loxísticas nin orzamentarias. Ademais de adiantar a segunda dose da tríplice vírica, os pediatras piden protexer aos menores de 12 meses fronte aos serogrupos ACWY do meni
