Área Sanitaria de Pontevedra e O Salnés rexistrou un total de 2.000 atencións urxentes en apenas dúas xornadas, os días 18 e 19 de marzo, segundo os datos facilitados pola propia Área. A coincidencia das greves médicas coa celebración de San Xosé —Día do Pai— disparou a afluencia, que se concentró maioritariamente nos Pontos de Atención Continuada (PAC) do territorio.
Un sábado e un domingo de máxima intensidade
Os nove PAC do distrito asumiron a maior parte do traballo: 1.210 asistencias, o 60 % do total. Foi, en boa medida, a rede de atención primaria a que evitou un colapso maior nos hospitais. No distrito de Pontevedra houbo centros con picos importantes: un dos PAC rexistrou 264 consultas, mentres que en Marín se atenderon 149, en Bueu 100, en Caldas 98 e en Forcarei só 25, reflexo da desigual distribución poboacional e de accesibilidade na comarca.
En O Salnés, onde a poboación varía notablemente nos fins de semana e festivos, o PAC con maior actividade contabilizou 253 urxencias. Outros centros na comarca anotaron cifras elevadas: Cambados con 149 episodios, Sanxenxo con 102 e O Grove con 100. Non é a primeira vez que a estacionalidade e as celebracións relixiosas tensionan estes dispositivos; a concentración de persoas na ría e o aumento da actividade hostelaria adoitan deixar pegada nas cifras de atención.
Fontes da Área subliñan que, a pesar da elevada actividade, garantíuse a asistencia «en todo momento». Pero os profesionais consultados por este xornal recoñecen que os turnos foron forzados e que foi necesario priorizar recursos para dar resposta aos casos máis urxentes.
Hospitales con afluencia sostenida: Montecelo, o máis afectado
O resto das urxencias —790 asistencias— foron atendidas polos servizos de gardia dos tres hospitais da Área. Montecelo, situado na capital pontevedresa, foi o que soportou maior volume: 375 urxencias, con 212 contabilizadas o mércores e 163 o xoves. A distribución por días permite ver con nitidez que a ola tivo un pico inicial que se foi moderando, aínda que sen volver aos niveis habituais.
Detrás de Montecelo, outros dous servizos hospitalarios sumaron cifras relevantes: un rexistrou 267 atencións e o servizo de emerxencias materno-infantil do terceiro hospital atendiu 148 pacientes. A presenza de emerxencias pediátricas e obstétricas mantén esas consultas con actividade persistente, especialmente nos fins de semana e festivos.
O xestor da Área insistiu en que a actividade se desenvolveu «adecuadamente», e lanzou unha chamada á cidadanía para un uso responsable dos servizos. Esa advertencia chega nun momento sensible: as greves do persoal médico do pasado mes xa deixaron máis de 6.000 citas suspendidas, e as listas de espera continúan sendo un dos problemas recorrentes na sanidade pontevedresa.
Greves, listas de espera e un calendario que non axuda
A coincidencia de paros médicos e festivos xera un cóctel complicado. As consultas aplazadas implican un traspaso de demanda ás urxencias cando os pacientes, ao non atopar cita programada, optan por acudir a centros de atención inmediata. Hai que lembrar que nas últimas semanas se rexistraron picos de queixas cidadás por atrasos na atención e pola cancelación masiva de consultas, algo que engade presión aos dispositivos de urxencias.
Ademais, o calendario —con pontes, celebracións locais e fins de semana— tende a concentrar á poboación en determinados puntos da comarca, sobre todo na ría de Pontevedra e en O Salnés, onde o turismo e a segunda residencia inflúen na demanda sanitaria. A variabilidade poblacional obriga a planificar con antelación, pero a xestión de recursos complícase cando a esa planificación se suma a ausencia de profesionais por paro.
Os profesionais consultados destacan que non todas as urxencias atendidas eran de máxima gravidade. Moito tráfico de consultas responde a afeccións leves que, en condicións normais, hubieran transcurrido pola consulta de primaria. Esa mestura obriga aos equipos a filtrar casos e, en ocasións, a derivar ao hospital, o que incrementa a carga asistencial.
Consecuencias e próximos pasos
A fotografía de dous días intensos deixa varias lecturas. A curto prazo, a xestión das citas suspendidas e a recuperación da actividade ordinaria serán determinantes. A medio e longo prazo volve poñer sobre a mesa a necesidade de reforzar a atención primaria e de deseñar protocolos que eviten que paros ou xornadas festivas precipiten a saturación das urxencias.
As autoridades sanitarias din que se mantén a vixilancia e a adaptación de plantillas cando a demanda o requira; sen embargo, sindicatos médicos e asociacións de pacientes levan tempo reclamando medidas estruturais que pasen por máis contratación, mellor organización de turnos e unha planificación que contemple a estacionalidade da comarca. A falta de confirmación oficial sobre novas mobilizacións, a recomendación institucional de «uso responsable» das urxencias ribetea unha realidade: sen unha aposta decidida pola primaria, os PAC e os hospitais seguirán funcionando a defensiva.
Para a cidadanía queda, ademais, un exercicio de responsabilidade. Saber cando acudir ás urxencias e cando esperar a cita co médico de cabecera pode marcar a diferenza entre unha xornada de traballo asumible e outra de presión extraordinaria. En Pontevedra e O Salnés, onde a sanidade pública é un pilar social, ese equilibrio entre demanda e recursos volve a probase tarde ou cedo. A ola da semana pasada será, esperemos, unha chamada de atención para que as leccións aprendidas se traduzan en máis previsión e mellores condicións para quen atiende e para quen necesita ser atendido.
Pódete interesar:
