En España hai quen repite capítulo tras capítulo da comedia ‘Aquí no hay quien viva’ e o convertérono nun ritual cotián, tanto na televisión como nas plataformas de streaming. A explicación, según a psicóloga Irene Ampuero López, é que a serie actúa como un refuxio emocional: ofrece pracer inmediato, reduce a incertidume e axuda a xestionar o estrés durante cambios vitais. O fenómeno acentuouse desde a súa incorporación a catálogos dixitais, onde volveu a situarse entre os máis vistos. A combinación de hábito, conexión afectiva cos personaxes e nostalgia explica por que retornan unha e outra vez aos mesmos episodios.
A ficción, que estreou o seu primeiro episodio o 7 de setembro de 2003 baixo o título «Érase una mudanza», xa acumulou entón unha gran audiencia —un 20,9% de cota de pantalla e máis de 2,5 millones de espectadores—. Emitida orixinalmente ata 2006 e pechada tras cinco tempadas, chegou a rozar ou superar nalgúns casos o 40% de cota fronte a competidores como ‘Los Serrano’. Protagonistas como Fernando Tejero, José Luis Gil e Malena Alterio forman parte do mapa afectivo de varias xeracións e o regreso da serie ás plataformas volveuna a situar nos primeiros postos de visionado.
Desde a perspectiva clínica, Ampuero López apunta que a repetición explícase en parte polo reforzo positivo: consumir algo que produce benestar aumenta a probabilidade de repetilo. Ver unha serie coñecida xera emocións agradables sen esixir unha atención ou esforzo cognitivo intenso, o que a converte nunha opción cómoda tras xornadas axitadas. Este mecanismo é o mesmo que explica por que moitos recorren a músicas, comidas ou lugares familiares para se sentir mellor.
Ademais da recompensa emocional, a preferencia polo coñecido responde a unha necesidade de control e previsibilidade. Para persoas que valoran a estabilidade, volver a unha comedia que se domina por completo evita a ansiedade que provoca o novo. Ampuero López identifica tamén rasgos de rigidez nalgúns espectadores, que tenden a elixir «o seguro» para non enfrontarse a incertezas, unha estratexia que pode ser adaptativa a curto prazo pero limitante se se volve exclusiva.
A serie funciona así mesmo como parte de rutinas domésticas: hai quen a asocia á cea ou a momentos concretos do día, como outras familias o fan cos debuxos animados ou programas emblemáticos. Estas asociacións temporais reforzan o hábito e converten o programa nun compoñente da vida cotiá, máis que nun simple entretemento ocasional. A repetición crea unha estrutura que facilita desconectar e reducir o ruído mental sen ter que esforzarse en seguir tramas novas.
A nostalgia xoga un papel relevante neste regreso masivo á ficción de Desengaño 21. A evocación da década dos 2000 non só provoca nostalxia, senón que mestura melancolía e consolo; recordar un período percibido como máis sinxelo atenúa a angustia presente ou as preocupacións polo futuro. Ampuero López subliña que estas emocións nostálxicas axudan a sostentar a identidade persoal e a recuperar lembranzas positivas vinculadas a etapas concretas da vida.
Para moitas persoas a serie constitúe un «espazo seguro» en momentos de transición —mudanzas, cambios laborais ou crises persoais— porque ofrece un acompañamento previsible e cariñoso. A ficción de veciños permite vincularse con personaxes estables nos que confiar, o que explica que algúns espectadores cheguen a saberse diálogos completos e repitan episodios en busca dese confort. Este uso terapéutico informal non adoita ser problemático mentres non interfira coas obrigas ou as relacións reais.
Na era do streaming, títulos antigos recuperan audiencia e reinterpretanse como recursos emocionais válidos. Ver outra vez unha comedia de hai dúas décadas non é, en si mesmo, patolóxico: pode ser unha estratexia de regulación emocional eficaz. Non obstante, a especialista recomenda supervisar que o consumo non sexa unha evasión constante; se a repetición impide afrontar a vida diaria, convén buscar axuda profesional para ampliar o repertorio de recursos de enfrontamento.
