En España hai quen repite capítulo tras capítulo da comedia ‘Aquí no hay quien viva’ e convertérono nun ritual cotián, tanto na televisión como en plataformas de streaming. A explicación, segundo a psicóloga Irene Ampuero López, é que a serie actúa como un refuxio emocional: ofrece pracer inmediato, reduce a incerteza e axuda a manexar o estrés durante cambios vitais. O fenómeno acentuouse desde a súa incorporación a catálogos dixitais, onde volveu colocarse entre os máis vistos. A combinación do hábito, a conexión afectiva cos personaxes e a nostalxia explican por que retornan unha e outra vez aos mesmos episodios.
A ficción, que estreou o seu primeiro episodio o 7 de setembro de 2003 baixo o título «Érase unha mudanza», xa acumulou entón unha grande audiencia —un 20,9% de cota de pantalla e máis de 2,5 millóns de espectadores—. Emitida orixinalmente ata 2006 e pechada tras cinco tempadas, chegou a rozar ou superar nalgúns casos o 40% de cota fronte a competidores como ‘Los Serrano’. Protagonistas como Fernando Tejero, José Luis Gil e Malena Alterio forman parte do mapa afectivo de varias xeracións e o regreso da serie ás plataformas volveuna situar nos primeiros postos de visionado.
Desde a perspectiva clínica, Ampuero López apunta que a repetición explícase en parte polo reforzo positivo: consumir algo que produce benestar aumenta a probabilidade de repetilo. Ver unha serie coñecida xera emocións agradables sen esixir unha atención ou esforzo cognitivo intenso, o que a converte nunha opción cómoda tras xornadas axitadas. Este mecanismo é o mesmo que explica por que moitos recurren a músicas, comidas ou lugares familiares para sentirse mellor.
Además da recompensa emocional, a preferencia polo coñecido responde a unha necesidade de control e previsibilidade. Para persoas que valoran a estabilidade, volver a unha comedia que se domina por completo evita a ansiedade que provoca o novo. Ampuero López identifica tamén rasgos de rigidez nalgúns espectadores, que tenden a elixir «o seguro» para non enfrontarse á incerteza, unha estratexia que pode ser adaptativa a curto prazo pero limitante se se volve exclusiva.
A serie funciona así mesmo como parte de rutinas domésticas: hai quen a asocia coa cea ou con momentos concretos do día, como outras familias o fan con debuxos animados ou programas emblemáticos. Estas asociacións temporais reforzan o hábito e converten o programa nun compoñente da vida cotiá, máis que nun simple entretemento ocasional. A repetición crea unha estrutura que facilita desconectar e reducir o ruído mental sen ter que esforzarse en seguir tramas novas.
A nostalxia xoga un papel relevante neste regreso masivo á ficción de Desengaño 21. A evocación da década dos anos 2000 non só provoca morriña, senón que mestura melancolía e consolo; lembrar un periodo percibido como máis sinxelo amortiza a angustia presente ou as preocupacións sobre o futuro. Ampuero López subliña que estas emocións nostálxicas axudan a soster a identidade persoal e a recuperar recordos positivos vinculados a etapas concretas da vida.
Para moitas persoas a serie constitúe un «espazo seguro» en momentos de transición —mudanzas, cambios laborais ou crises persoais— porque ofrece un acompañamento previsible e agarimoso. A ficción de veciños permite vincularse con personaxes estables nos que confiar, o que explica que algúns espectadores cheguen a saberse diálogos completos e repitan episodios en busca dese confort. Este uso terapéutico informal non adoita ser problemático mentres non interfira coas obrigas ou relacións reais.
Na era do streaming, títulos antigos recuperan audiencia e reinterpretanse como recursos emocionais válidos. Ver outra vez unha comedia coñecida reafirma ese beneficio emocional.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.