As asociacións que participan no Arde Lucus de Lugo mostraron a súa inquietude tras o anuncio do Concello de que modificará o sistema de axudas, pasando de contratos menores a subvencións nominativas. A decisión, adiantada esta semana polo equipo municipal, plantea dúbidas sobre que tipo de gastos serán aceptados para xustificar as axudas. O cambio chega nun momento delicado, con tensións acumuladas despois de desencantos por viaxes e representación en feiras turísticas. As entidades temen que as novas condicións limiten o uso de fondos en material e loxística dos seus campamentos.
Ata agora, moitas das agrupacións recibían apoio a través de contratos menores adaptados á actividade concreta de cada colectivo, un mecanismo que permitía unha ampla cobertura de gastos operativos. Segundo explicaron fontes municipais, os servizos técnicos consideran que a fórmula axustada á normativa é a de subvencións nominativas, un réxime diferente en trámites e xustificación. Esa variación técnica foi comunicada en reunións entre representantes do Concello e varias asociacións, o que provocou o malestar entre os grupos recreacionistas.
A alarma acendeuse cando, a partir desas conversas, xurdiron dúbidas acerca de se partidas habituais —como material para campamentos ou gastos de intendencia— entrarían no catálogo de gastos subvencionables. Algunhas asociacións recibiron a impresión de que só as actividades realizadas durante os días do festival terían cobertura económica, o que reduciría a posibilidade de investir en elementos que preparan a festa ao longo do ano.
Cambio no modelo de financiación
O concelleiro responsable da área trasladou ás asociacións que a convocatoria de subvencións aínda non está pechada e que se están definindo as bases, pero a transición administrativa é a que marca a folla de ruta. Jorge Bustos defendeu nos encontros que a intención do goberno local é clarificar as partidas e respectar a normativa, aínda que recoñeceu a necesidade de concretar que gastos serán financiables. O Concello asegura que se contemplarán gastos ao longo do ano, como a asistencia a outras festividades de recreación histórica, ademais de partidas para o propio Arde Lucus.
«As bases das subvencións están pendentes de elaborar e a idea é que un porcentaxe poida invertirse en material; tamén se admitirán gastos que se xeren ao longo do ano»,
O goberno local puntualizou que a dotación global destinada este ano incrementaráse e chegará aos 180.000 euros, unha cifra que, segundo o executivo, permitirá atender mellor as necesidades do colectivo. Aínda así, as asociacións piden coñecer con precisión os epígrafes e criterios de xustificación para evitar sorpresas cando se publiquen as bases administrativas.
As dúbidas sobre o novo sistema súmanse a un ano xa tenso para o sector. A cancelación da viaxe promocional a Lisboa, que xerara interese entre os grupos e deixou unhas cen persoas inscritas, provocou frustración. O Concello alegou que a saída condicionábase á participación conxunta das cidades portuguesas coas que había coordinación —Braga e Viana do Castelo— e que esas entidades atoparan problemas coa organización do evento.
Reaccións do colectivo e perspectivas
As asociacións manifestaron o seu malestar por unha sensación de desatención e falta de compromiso municipal, unha percepción alimentada por episodios como a escasa presenza en Fitur e a oferta da Xunta do ano pasado para levar aos grupos á feira, que abriu un conflito de competencias co Concello. Ese choque deixou os ánimos tocados e xerou expectativas incumpridas de cara ao 25.º aniversario da festa.
Representantes de varios colectivos esixiron máis diálogo e transparencia na elaboración das bases, reclamando que se contemple de forma explícita a financiación de material, vestuario e loxística, ademais da programación do propio festival. Piden tamén prazos e criterios claros para a xustificación de gastos, de xeito que a transición administrativo-normativa non supoña perdas de axudas ou sobrecustos para as agrupacións.
O Concello, pola súa parte, mantén reunións cos colectivos e anuncia que antes de publicar a convocatoria fará públicos os criterios para evitar malentendidos. As próximas semanas serán decisivas para concretar se o novo modelo satisface as necesidades prácticas das persoas que preparan e sosteñen o Arde Lucus, un evento que este ano cumpre un cuarto de século e cuxa continuidade esixe coordinación entre administración e asociacións.
