Ataque dos Estados Unidos a Irán
O líder supremo de Irán, Alí Jameneí. / EUROPA PRESS
Estados Unidos e Israel comezaron a bombardear Irán. Din pretender debilitar a presunta ameaza que supón o réxime dos aiatolás para a rexión.
Declaracións e obxectivos de Estados Unidos e Israel
O presidente dos Estados Unidos, Donald Trump, dixo que os bombardeos teñen como obxectivo frear as "ambicións nucleares e balísticas" de Teherán. Advertiu de que se trata dunha "gran operación militar" que podería provocar baixas estadounidenses.
Animou á poboación iraniana a que se levante contra Alí Jameneí, o líder supremo da revolución. Á poderosa Garda Revolucionaria e ao Exército ofreceulles renderse a cambio de inmunidade. Se non, enfróntanse a unha morte certa.
Que pretende Washington? Un golpe de Estado? Un levantamento popular? Dobrar o pulso nas negociacións?
Fume sobre edificios atacados en Teherán, no marco da ofensiva dos EUA e Israel contra Irán. / Europa Press/Contacto/Tasnim News Agency
Reaccións internacionais e análise
"O desexo do primeiro ministro israelí, Binyamín Netanyahu, é facer colapsar o Estado iraniano. Lévao pretendendo desde hai máis de tres décadas: non para que cambie o réxime e haxa unha transición democrática, senón para provocar o caos", di a EL PERIÓDICO Haizam Amirah Fernández, director executivo do Centro de Estudos Árabes Contemporáneos (CEARC).
Fracturalo e somerxelo en conflitos internos para debilitalo, cun gran custo de inestabilidade e caos rexional. "Trátase dunha política estadounidense de Israel First, no canto de America First: fai avanzar os intereses de Netanyahu antes das eleccións do vindeiro outono".
Netanyahu xustificou o ataque como unha acción "preventiva" para neutralizar o que describe como unha "ameaza existencial" procedente de Irán e para debilitar a cúpula do poder, abriría aos iranianos a posibilidade de "dar forma" ao seu futuro.
O precedente equiparable é o da guerra de Iraq en 2003. Daquela, o propio Netanyahu defendeu a intervención prometendo que traería democracia e estabilidade, pero o resultado histórico foi o contrario.
Aquilo non trouxo "máis estabilidade, nin seguridade, nin prosperidade", senón "violencia, desequilibrios, refuxiados" e a aparición de "grupos terroristas con alcance transnacional", sostén Amirah Fernández. O analista advirte de que agora se está a repetir, con matices, unha lóxica semellante: unha "guerra de agresión elixida", sen aval do Consello de Seguridade da ONU.
"Iraq en 2003 era un réxime debilitado, podre, que dependía dunha persoa", lembra Amirah Fernández. Este non é o caso de Irán. O líder supremo, Alí Jameneí, é un ancián de 86 anos. Pero debaixo del hai toda unha estrutura de poder.
O presidente do Goberno español rexeitou o ataque polo que supón de escalada bélica rexional. "Rexeitamos a acción militar unilateral dos EUA e Israel, que supón unha escalada e contribúe a unha orde internacional máis incerta e hostil", asegurou Pedro Sánchez en X.
Escalada e capacidade militar iraniana
A dúbida agora é se o que comezou hoxe é unha guerra total ou unha escalada limitada, para presionar Teherán no medio das negociacións que esta mesma semana estaban en marcha cos Estados Unidos en Omán.
Nelas, Washington pedía aos aiatolás que cancelasen o seu programa nuclear, mesmo o civil, e que suprimisen parte do seu poderío misilístico.
"Non vai ser unha campaña limitada. Van a por todas", prognostica o citado analista. Teherán percibe o ataque como "ameaza existencial", e vai responder con todo.
Por iso están a atacar xa Emiratos Árabes Unidos, Catar, Iraq…
Donald Trump fala de golpear a lideranza e as capacidades militares iranianas. Pero Irán é unha potencia rexional, un país grande e forte.
O país persa ten case 90 millóns de habitantes e dispón, polo tanto, de millóns de posibles recrutados no caso de que houbese unha guerra total terrestre, algo que polo de agora non está enriba da mesa.
O seu exército supera os 600.000 soldados, o que o sitúa como o oitavo maior do mundo. Está composto por uns 190.000 homes da Garda Revolucionaria e aproximadamente 420.000 no exército regular (Artesh), segundo un informe da intelixencia estadounidense.
Hai, ademais, centos de milleiros de voluntarios da milicia Basij.
Estas forzas reprimiron con dureza as protestas contra o réxime a comezos deste ano, nas que morreron milleiros de persoas.
Arquivo – Imaxe de arquivo da Garda Revolucionaria iraniana / CONTACTO – Arquivo
Defensa e ameazas rexionais
Irán dispón ademais dunha rede de milicias na rexión que, aínda que degradada, podería activar. A suma dun eventual castigo dos hutís no Estreito de Bab el-Mandeb e iraniano no de Ormuz podería causar un dano importante ao comercio internacional.
A capacidade defensiva de Irán baséase no que se coñece como "defensa por castigo". Grazas a estes mísiles e aos seus drons suicidas, consegue elevar nos seus inimigos o custo da guerra.
Ademais, coa súa Armada pode tentar ameazar o comercio de petróleo e mercadorías no Estreito de Ormuz. O exército dos aiatolás estivo a prepararse para 'sementar' nese estreito máis de 5.000 minas navais.
Tamén houbo informacións sobre a adquisición de mísiles antibuque supersónicos chineses (CM-302).
