Puntos negros na rede ferroviaria: primeiras solucións tras Adamuz

Pasaron tres meses desde o grave accidente ferroviario de Adamuz e, finalmente, as autoridades responsables trazaron unha folla de ruta para atallar os tramos máis conflitivos da rede estatal. O compromiso, adiantado esta semana por fontes da administración, prioriza a revisión daqueles puntos onde os trens se ven obrigados a reducir a velocidade debido ao deterioro da infraestrutura. Demasiado tempo. Pero a presión social e a evidencia técnica forzaron por fin un primeiro paso.

Non é a primeira vez que un sinistro saca á superficie as carencias da rede ferroviaria. Porén, este último accidente actuou como catalizador. Abonda con mirar as últimas semanas: reunións técnicas, comparecencias públicas e, sobre todo, a publicación dun plan concreto que pon negro sobre branco os tramos máis vulnerables. O documento, aínda que de alcance estatal, ten especial transcendencia en Galicia, rexión historicamente castigada pola falta de investimento nas súas vías.

Unha rede envellecida e puntos de risco sinalados

Quen viaxase en tren polo interior peninsular sabe de sobra que non todos os quilómetros son iguais. Hai traxectos onde as vías permiten manter velocidades altas, pero tamén existen zonas onde o convoi debe aminorar a marcha ata límites insospeitados. Non semella casualidade que moitos destes puntos coincidan con tramos antigos, con balastro deficiente ou con sinalización obsoleta. O accidente de Adamuz, ocorrido na provincia de Córdoba, puxo o foco nun deses lugares, pero a listaxe de zonas de risco é longa.

Segundo recoñeceron responsables da operadora ferroviaria, actualmente existen decenas de “limitacións temporais de velocidade” ao longo da rede. Estas restricións técnicas, que afectan tanto a trens de pasaxeiros como de mercadorías, non son baladís. Un portavoz sindical do sector sinala que só en Galicia hai máis de vinte localizadas, algunhas na liña que une Ourense con Lugo, outras en tramos próximos a Monforte e na vella vía cara Ferrol. A cifra fala por si soa. A situación non é nova, pero as solucións tardaron en chegar.

A folla de ruta presentada agora non detalla prazos pechados para a eliminación de todas esas restricións, pero si prioriza aquelas que teñen maior impacto na seguridade e na regularidade do servizo. Entre as primeiras actuacións están a renovación de travesas na comarca de Valdeorras e a substitución de sistemas de control nun tramo próximo a O Porriño. En palabras de técnicos consultados, “é un avance, aínda que aínda insuficiente para garantir un nivel de seguridade óptimo en toda a rede”.

Presión social e promesas políticas tras o accidente

Poucas veces unha traxedia ferroviaria xerou tanta reacción pública en tan pouco tempo. Tras o accidente de Adamuz, as protestas de usuarios e plataformas veciñais non se fixeron esperar. En cidades como Lugo e en puntos da costa, decenas de persoas reclamaron máis investimentos e menos remendos. Un alto cargo municipal dunha localidade afectada apunta que “a paciencia da cidadanía está ao límite”, lembrando o illamento de moitas zonas rurais que dependen do tren para desprazamentos básicos.

Mentres, desde o Ministerio de Transportes sucedéronse os compromisos: máis fondos para mantemento, revisión urxente dos tramos problemáticos e auditorías independentes. Porén, a desconfianza persiste. Cómpre lembrar que en 2022 xa se anunciou un plan similar para a liña A Coruña-Vigo tras varios descarrilamentos menores, pero apenas se executou unha parte das melloras prometidas. A experiencia, polo tanto, invita á cautela.