CONTIDO:

Os historiadores e especialistas no 23-F que este xoves se pronunciaron sobre a desclasificación dos papeis da intentona golpista de 1981 non viron grandes novidades respecto do que xa se sabía.

Con todo, avisaron dalgunhas ausencias na documentación, que quizais xa nin existan.

Opinións de historiadores e escritores

Efe falou cos historiadores Julián Casanova, Roberto Muñoz Bolaños e Emilio Grandío e recolleu tamén a opinión do escritor e académico da RAE Javier Cercas, autor de Anatomía de un instante.

Cercas tamén afirmou que a maioría dos documentos desclasificados do golpe xa se coñecían e manifestou que «o gran segredo do 23-F é que non hai ningún segredo».

«Se tivese que poñerlle un título, sería o segredo baleiro», precisou durante un encontro con xornalistas en Madrid para presentar unha edición especial de Soldados de Salamina.

No encontro dixo que «ata algúns documentos que se están dando por novos xa estaban publicados e, os que non, non fan máis que confirmar o que sabiamos».

Cercas apuntou tamén que «o bulo de que o rei monta o golpe a crea a ultradereita antes e durante o xuízo para eximirse de responsabilidades», pero «hoxe difúndeno a extrema esquerda e os secesionistas, por motivos menos obvios».

Casanova ve «clarísimo que faltan documentos importantes».

Ausencias na documentación e dúbidas sobre a desclasificación

O catedrático de Historia Contemporánea na Universidade de Zaragoza Julián Casanova ve «clarísimo» que mesmo despois da desclasificación dos papeis do 23-F «faltan documentos importantes en torno a por que ninguén se enterou, ao parecer, nas altas esferas desa conspiración, empezando polo rei Juan Carlos».

Nunha entrevista con EFE tras facer público o Goberno 153 documentos sobre a intentona golpista de 1981, Casanova advertiu de que «na historia os que deciden clasificar os documentos deciden que documentos clasificar» e cales «destruir».

Isto é o que ocorreu, por exemplo, tras a guerra civil e durante o franquismo coa versión creada pola ditadura, que custou moito aos historiadores superar.

Agora, co 23-F, moitos anos despois e a pesar de contar con referencias audiovisuais, non se sabe «nada» da financiación nin da trama civil en torno ao golpe.

Os papeis do 23-F non dan unha visión do que pasou.

Valoración dos documentos desclasificados

O profesor da Universidade Camilo José Cela e autor do libro o 23-F e os outros golpes de Estado da Transición, Roberto Muñoz Bolaños, declarou a Efe noutra entrevista que os papeis coñecidos esta semana non dan unha visión global do que ocorreu nin achegan «nada» que non se coñecese.

Haberá que esperar a coñecer o documento «fundamental», o sumario do xuízo, para facerse unha composición completa do que foi o 23-F.

Para este experto, unha das poucas persoas que tivo acceso ao sumario do xuízo, «ningún» dos 153 documentos coñecidos é «relevante» e «nada» cambia respecto do que xa se sabía nin da opinión que os españois poden ter dos personaxes do 23-F, desde o rei a Antonio Tejero, Alfonso Armada ou Jaime Milans del Bosch.

Para este estudoso do 23-F, que considera que agora se desclasificou «o que se podía desclasificar, realmente moi pouco», os documentos revelados non achegan demasiado sobre o papel do rei Juan Carlos, aínda que si confirman o que xa se sabía: «O Rei non está implicado no golpe de Estado».

Críticas ao modo de difusión

Para o catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Santiago e membro da Rede Española de Estudos Históricos de Intelixencia (Reshint), Emilio Grandío, a forma en que se difundiron os documentos do 23-F resulta «pouco útil» debido á falta de contexto arquivístico e á ausencia de información básica sobre a procedencia das fontes.

Nunha entrevista telefónica con Efe nas Canarias, Grandío sinalou que os papeis feitos públicos 45 anos despois do intento de golpe de Estado «non achegan especialmente nada novo, máis aló dalgún matiz».

Desde a perspectiva dos investigadores, a cuestión non é tanto a cantidade de documentos desclasificados senón a forma na que se publican.

«O fundamental non é desclasificar, senón como se desclasifica», resumiu Grandío en relación cos centos de documentos publicados esta semana polo Goberno de España, moitos deles sen sinatura ou referencias claras sobre a súa autoría e procedencia, o que ao seu xuízo dificulta o seu análise.