O humor ante alumnado conflictivo nas aulas galegas

A Xunta presenta unha guía para abordar os conflitos nas aulas que aposta polo humor e polas intervencións breves e firmes como ferramentas para mellorar a convivencia escolar. O documento subliña que as sancións deben ser proporcionadas e cun enfoque educativo e reparador.

Os datos que motivan a iniciativa proceden do estudo HBSC, que detecta que 1 de cada 10 alumnas e alumnos de entre 12 e 18 anos mantivo polo menos unha discusión «violenta» cun profesor desde o inicio de curso. Así mesmo, case o 5% recoñecen ter danado o mobiliario escolar.

En paralelo, o servizo do Defensor do Docente de ANPE atendeu a 2.500 docentes nas súas dúas décadas de funcionamento, o que reflicte a magnitude dos conflitos entre o alumnado e o profesorado.

## Datos que preocupan

O informe HBSC sitúa a convivencia escolar como un problema que afecta tanto ao alumnado como ao profesorado. Os episodios inclúen desde insultos e ameazas ata agresións físicas ou danos nas instalacións.

A normativa autonómica recolle medidas severas como o cambio de centro ou a expulsión para condutas extremas. Con todo, a pauta oficial desde a lei de convivencia aprobada en 2011 é priorizar o diálogo e a conciliación.

A guía que agora difunde Educación quere afondar nesa filosofía. Busca evitar respostas exclusivamente punitivas e favorecer accións que reconstrúan as relacións na comunidade escolar.

## La guía y sus propuestas

O documento, titulado Guía para a abordaxe dos problemas de conduta no ámbito educativo, incorpora un Procedemento Educativo de Acompañamento (PEA) e unha ferramenta de exploración para detectar as causas e os contextos da conduta.

Entre as recomendacións destacadas están:

• Uso do humor como recurso para desactivar tensións, sen ridiculizar ao alumno.
• Chamadas de atención breves e firmes, evitando sermóns longos ou ameazas.
• Evitar termos que inviten á etiquetaxe: cambiar «culpabilidade» por responsabilidades compartidas.
• Priorizar medidas reparadoras e educativas fronte a sancións meramente punitivas.

A guía aconsella ademais que o responsable do procedemento corrector manteña un trato asertivo e que as sancións, cando procedan, teñan un carácter formativo. O obxectivo é a reinserción e a mellora da convivencia.

## Reacciones y retos en las aulas

Para moitos docentes, as propostas supoñen unha invitación a cambiar prácticas cotiás. O uso do humor require formación para non caer na minimización do problema.

O reto será combinar medidas restauradoras con respostas claras ante condutas graves. A guía marca un marco, pero a aplicación dependerá dos recursos e do tempo en cada centro.

Expertos en convivencia recordan que a prevención esixe traballar con familias, alumnado e equipos directivos. As medidas educativas necesitan acompañamento psicológico e pedagogía restauradora para ser eficaces.

A Xunta espera que a guía facilite un cambio de mirada nas escolas galegas, orientado a reducir a conflictividade e a recuperar relacións saudables entre o alumnado e o profesorado.