Galicia arrinca a tempada de praias cun panorama distinto ao de anos anteriores. Este venres comeza a primeira campaña íntegramente xestionada pola Administración autonómica, e na beira xa se ven os preparativos: desde o chiringuito de As Furnas, en Porto do Son, onde o propietario ultimaba onte os arranxos para abrir en Semana Santa, ata pequenas embarcacións descargando material en areais máis remotos. A previsión oficial é que máis de 320 locais poidan permanecer operativos ata outubro, unha cifra que marca un récord.
Preparativos na liña da marea
Á primeira hora da mañá en As Furnas, o ruído é o de sempre: sacos de area aquí, mesas apiladas alá, e o cheiro a pintura fresca que agora compite coa sal. Segundo fontes achegadas ao establecemento, o propietario confía en que «se todo marcha, abriremos en Semana Santa e, a partir de aí, iremos vendo a evolución». Non é a primeira vez que os negocios da costa axustan o seu calendario ás festas da primavera; para moitos, o paréntese de Semana Santa significa comprobar a demanda e afinar plantilla e aprovisionamento para os meses fortes.
Os chiringuitos, na súa versión galega, non son só puntos de alimentación. Funcionan como pequenos centros de emprego estacional, atraen turismo de proximidade e, en moitas vilas marítimas, sosteñen boa parte da actividade estival. En Porto do Son, unha localidade da comarca do Barbanza que mira cara á ría de Muros e Noia, os empresarios locais lembran que a recuperación tras a pandemia foi desigual e que cada ano se negocian permisos, horarios e servizos coas administracións competentes.
O traslado de equipos e a contratación de persoal converteuse nunha escena repetida estes días ao longo da costa galega. Camións con envases e bebidas sortean rúas estreitas; carteis informativos anuncian prazas de aparcadoiro e horarios; e as empresas de seguridade e socorrismo ultiman protocolos para a tempada que agora arrinca. Á espera de confirmación oficial sobre algúns permisos concretos, a sensación entre hostaleiros e veciños é de expectación contida.
A Xunta toma o timón: ¿uniformidade ou conflito?
Desde o pasado 1 de xullo a xestión da costa que antes recaía, en boa medida, en consulados locais e outras administracións pasou a mans autonómicas. A decisión, motivada pola vontade de homoxeneizar criterios e evitar situacións de irregularidade, tradúcese este ano nun mapa de chiringuitos máis claro sobre o papel: a Administración autonómica centralizou autorizacións, condicións sanitarias e controis administrativos. O resultado é un récord de aperturas, con máis de 320 locais previstos, segundo as estimacións manexadas por técnicos da Xunta.
Con todo, a medida tamén xerou recelos. Algúns concellos sosteñen que perden autonomía na xestión do seu litoral, onde as realidades cambian de praia en praia. Cabos de area con protección especial, ocupar dominios públicos con terrazas ou pactar horarios segundo a afluencia de bañistas son decisións que agora deben aliñarse con criterios xerais. Cómpre lembrar que en Galicia a diversidade costeira —desde as rías protexidas do sur ata os cantís do norte— esixe flexibilidade, e non todas as medidas centralizadas encaixan por igual.
Ademais, axentes do sector advirten de que a rapidez na tramitación de permisos pode aumentar o risco de irregularidades se non se acompaña de inspección continuada. A Xunta defende que o modelo permitirá mellores controis, loita contra a competencia desleal e a protección do dominio público marítimo-terrestre; os alcaldes municipais piden, pola súa banda, mesas de coordinación para axustar decisións a realidades locais. Non é a primeira vez que a ge