Fundación Amigos de Galicia intensificou en 2025 a atención psicolóxica dirixida a nenas, nenos e adolescentes de contornas vulnerables na comunidade, tras detectar un incremento de malestares emocionais ligados a rupturas afectivas e á precariedade económica. A entidade intervivo en casos de autolesións e pensamentos suicidas en distintos puntos de Galicia, con unha presenza notable na provincia de Ourense, onde os profesionais alertan do impacto que teñen as dificultades familiares sobre o benestar xuvenil. O aumento da demanda obrigou a reforzar os recursos do seu Servizo de Psicoloxía para responder a situacións de alto risco. As cifras, explican, poñen de manifesto problemas sociais que requiren respostas coordinadas e accesibles no territorio.
En concreto, a Fundación registrou 326 casos catalogados como de risco crítico en Galicia durante 2025, entre autolesións e pensamentos suicidas, dos que 16 se localizaron na provincia de Ourense. Ademais, das 445 atencións psicolóxicas que demandaron intervención intensiva nese período, 80 corresponderon á capital ourensá, O Barco de Valdeorras e O Carballiño. Aínda que en termos numéricos estas cifras poidan parecer contidas, os especialistas salientan que cada caso representa un grao de sufrimento e vulnerabilidade que necesita respostas inmediatas e sostidas.
Os profesionais do servizo advirten de que a disfuncionalidade familiar se materializa con frecuencia no contorno escolar, onde os rapaces e rapazas amosan condutas depresivas, illamento ou agresividade. Segundo Carla Rodríguez, psicóloga do equipo, atenderon menores que chegaron tras varios intentos de suicidio e cuxa situación esixía unha intervención continuada. Rodríguez recalca que a coordinación entre os profesionais sanitarios, os centros educativos e as familias é imprescindible para estabilizar a estes mozos e ofrecerlles ferramentas de afrontamento que eviten recaídas.
A detección temperá nos colexios e institutos resulta, na opinión dos técnicos, unha peza clave para identificar sinais de alarma, porque é alí onde os menores pasan gran parte do seu tempo e exteriorizan os seus conflitos. Para a psicóloga Cristina García, os datos procedentes de enquisas e avaliacións poñen de manifesto unha relación clara entre o malestar emocional de moitos nenos e a percepción de falta de apoio por parte dos proxenitores ou figuras de referencia. En numerosos casos, as limitacións económicas e as tensións emocionais do contorno familiar reducen a capacidade desas figuras para acompañar axeitadamente o desenvolvemento dos menores.
As intervencións que desenvolve a Fundación combinan apoio individual con traballo directo sobre os vínculos familiares, a detección de factores de risco e o reforzo de redes comunitarias. O obxectivo é non só atender a crise concreta, senón proporcionar estratexias de prevención e contención que permitan ás familias manter o proceso terapéutico. Os equipos insisten na necesidade de continuidade na atención para que as melloras se manteñan e non se produzan rupturas que agraven a vulnerabilidade dos mozos.
Fontes vinculadas ao ámbito educativo e social sinalan que, nalgúns casos, non é tanto un incremento absoluto da violencia ou do sufrimento como unha maior visibilidade e capacidade para recoñecelo. Profesionais como educadores sociais e psicólogos coinciden en que mellorar a comprensión destas realidades facilita unha resposta máis acertada, aínda que reclaman recursos adicionais para absorber a demanda. Os centros escolares, neste marco, actúan como espazos prioritarios para a detección e derivación temperá.
O mapa de atencións en Ourense pon de manifesto desigualdades territoriais e a necesidade de dotar á provincia de servizos especializados accesibles. Os técnicos insisten en que a inversión en programas preventivos e en equipos multidisciplinares pode marcar a diferenza entre a escalada dunha crise e a súa contención. Así mesmo, lembran que o acompañamento ás familias, a formación do profesorado e a colaboración cos servizos sociais locais son compoñentes esenciais dunha resposta eficaz.
O informe da Fundación Amigos de Galicia, feito público este ano e con datos referidos a 2025, arroxa unha fotografía preocupante pero tamén útil para orientar políticas públicas. Os responsables dos programas chaman a non subestimar as feridas emocionais que afloran na poboación nova e piden unha aposta sostida por recursos que permitan detectar e atender a tempo situacións que, en casos extremos, comprometen a vida dos menores. A atención temperá, conclúen, pode ser determinante para evitar tragedias e construír traxectorias de recuperación.
