O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, afirmou este mércores no Parlamento de Galicia en Santiago que todas as axudas para vivenda financiadas con fondos autonómicos estarán convocadas antes de que remate este mes, co obxectivo de dar resposta á emerxencia habitacional que afecta á comunidade. A declaración produciuse durante a sesión de control ao Goberno, na que respondeu a unha interpelación sobre a situación do acceso á vivenda. Rueda xustificou a urxencia en presentar as convocatorias como unha demostración do cumprimento da Administración autonómica fronte ás críticas políticas. O anuncio busca, segundo o presidente, acelerar a chegada de recursos a quen buscan aluguer ou vivenda protexida.
O compromiso do Executivo galego producíuse despois de que o secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, expuxese ante o pleno os datos que, ao seu xuízo, evidencian unha situación crítica en Galicia. Besteiro advertiu de que hai unha «xeración enteira» que non pode acceder a unha vivenda e puxo sobre a mesa a cifra de 31.000 persoas inscritas no Rexistro de demandantes de vivenda pública. A partir deses datos, o líder socialista reclamou á Xunta medidas directas sobre o parque inmobiliario baleiro para converter esas vivendas en oferta de aluguer social mediante a creación dun banco de vivendas. A intervención do PSOE buscou presionar o Executivo autonómico para que adopte medidas máis contundentes e rápidas.
Na súa réplica, Rueda defendeu a xestión da Xunta e contrapuxo o que describiu como o «esforzo real» da comunidade autónoma fronte á «propaganda» que, ao seu xuízo, protagoniza o Goberno central en materia de vivenda. O presidente cuestionou a eficacia dos anuncios nacionais e reclamou que, ademais de falar, o Estado debe concretar medidas que complementen as iniciativas autonómicas. Rueda subliñou a intención da Xunta de duplicar o parque de vivenda pública ao longo da lexislatura e sostivo que as convocatorias que se publicarán este mes forman parte desa estratexia. A confrontación no pleno deixou patente a división de diagnósticos entre o Goberno autonómico e a oposición.
O líder do Executivo autonómico tamén se permitiu un reproche ao ton das críticas, ao considerar que algúns das mensaxes dos socialistas supoñen un recoñecemento implícito de que as competencias en vivenda recaen fundamentalmente na Xunta. Rueda insistiu en que o seu Goberno asume responsabilidade e que as convocatorias que se lanzarán con cargo a fondos autonómicos servirán para avanzar en distintos programas de axuda ao aluguer e promoción pública. Recalcou que, fronte ao que describiu como anuncios sen execución, a Xunta está a difundir prazos concretos e procedementos. Esa defensa prioriza o calendario administrativo como indicador de xestión.
Desde o punto de vista da oposición, con todo, a mera convocatoria de axudas non é suficiente se non vai acompañada de políticas que actúen sobre o mercado privado de vivenda, onde conviven inmobles baleiros e unha demanda crecente. Besteiro reclamou medidas para que os propietarios de vivendas desocupadas cedan inmobles ao parque social ou se incentiven intervencións públicas que garantan alugueiros asequibles. A proposta do PSdeG de constituír un banco de vivendas con inmobles baleiros pretende, segundo o seu portavoz, aumentar a oferta dispoñible de forma inmediata e reducir a presión sobre os prezos. Para os socialistas, sen actuacións no mercado privado, as axudas puntuais non resolverán a barreira estrutural do acceso á vivenda.
No debate tamén se destacou a dimensión territorial e social do problema: Rueda afirmou que a incidencia da crise da vivenda é «xeral» en España e que, por tanto, corresponde unha resposta coordinada entre administracións. A Xunta, pola súa parte, anuncia que as súas liñas de apoio incluirán tanto axudas directas ao aluguer como incentivos para a promoción de vivenda protexida. O calendario comprometido polo Goberno galego abre a porta a que solicitantes e concellos coñezan as condicións e prazos nas vindeiras semanas. Non obstante, a oposición mantén reservas sobre a suficiencia e o alcance das medidas anunciadas.
Entre as implicacións prácticas das convocatorias figura a axilización de procedementos administrativos para que as familias rexistradas poidan optar a prazas de vivenda pública e a subvencións ao aluguer. A Xunta deberá fixar bases reguladoras, criterios de baremación e orzamento desagregado por programas, pasos que marcarán a efectividade da promesa. As expectativas creadas entre as 31.000 demandantes fan que a publicación efectiva das convocatorias sexa vixilada de cerca tanto por organizacións sociais como polos partidos. Se as axudas cumpren os prazos anunciados, a resposta política podería traducirse nunha redución do tempo de espera para beneficiarios potenciais.
O anuncio de Rueda culmina unha sesión tensa no Parlamento na que converxeron reproches e compromisos coa vivenda como pano de fondo. Queda por ver se as convocatorias previstas e as medidas complementarias que impulse a Xunta logran atallar a falta de acceso residencial que denuncia a oposición. Mentres tanto, socialistas e nacionalistas continuarán esixindo actuacións máis amplas sobre o parque de vivendas e unha maior implicación do Goberno central. A palabra final para os solicitantes chegará en canto se publiquen as ordes e prazos que, segundo o presidente galego, estarán listas antes de que conclúa o mes.
