A alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín, anunciou que levará ao próximo pleno municipal unha moción conxunta do BNG e de Compostela Aberta para esixir á Xunta de Galicia a retirada urxente dos materiais acumulados na canteira de Miramontes, na parroquia de Guixoa, e a restauración ambiental da zona. A petición chega despois de que a Audiencia Provincial da Coruña ditase unha sentenza firme que condena a Tecnosolos Galaicos por un delito contra o medio ambiente, e ante a persistente inquedanza da veciñanza polos riscos asociados ao vertedoiro.
A moción municipal e a presión sobre a Xunta
Sanmartín explicou en rolda de prensa que a iniciativa pretende forzar á administración autonómica a asumir «as responsabilidades» que lle corresponden e a publicar un calendario con prazos concretos para a retirada dos residuos e a restauración da paisaxe afectada. O Concello, segundo a rexedora, implicouse desde o inicio do conflito e considera lóxico seguir respaldando as reivindicacións da Plataforma de Afectados pola Canteira de Miramontes e da empresa Ferusa, que levan anos reclamando solucións efectivas.
A moción busca ademais que o pleno amose apoio institucional a esas reivindicacións e que a Xunta detalle as medidas de prevención que pretende adoptar para evitar novos impactos. «O que esiximos é que a Xunta faga público un calendario, que poña prazos e que diga cando se vai retirar ese material, e cando se vai proceder á restauración ambiental da zona; e tamén que informe de todos os riscos, de todas as fórmulas que poidan evitar novos impactos negativos nesta zona», afirmou a alcaldesa en galego, subliñando a urxencia de dar respostas claras.
“Tras esta sentenza, o que resulta inaceptable é que non se lle dea unha solución ambiental definitiva… Mentres se manteñan aí materiais depositados, vai continuar a preocupación e os riscos para a veciñanza”.
Fontes municipais consultadas por este periódico indican que a moción pretende ser tamén un instrumento de presión política: se a Xunta non ofrece un calendario verificable, o Concello explorará fórmulas para intensificar a vixilancia e a denuncia, incluída a petición de informes técnicos independentes sobre o estado do solo e das augas subterráneas en torno a Miramontes.
Unha sentenza firme e o clamor dos afectados
A condena da Audiencia Provincial da Coruña a Tecnosolos Galaicos por delito contra o medio ambiente supón un punto de inflexión xurídico, pero non pecha o problema de forma automática. A sentenza obriga a asumir responsabilidades penais á empresa, pero a retirada material dos residuos e a restauración do contorno requiren actuacións administrativas e técnicas por parte da Xunta, que ata agora non fixo públicas datas nin un plan rematado, segundo o Concello e as plataformas afectadas.
A Plataforma de Afectados pola Canteira de Miramontes, que reúne a veciños e veciñas de Guixoa e de núcleos próximos, mostrou a súa satisfacción pola condena xudicial, aínda que insiste en que a xustiza non repara o dano ambiental nin a incerteza diaria de quen vive preto do vertedoiro. Ferusa, empresa tamén implicada na reivindicación, reclamou en varias ocasións transparencia sobre os pasos a dar e garantías de que a intervención se fará con criterios técnicos e ambientais axeitados.
No mapa político local hai consenso en denunciar a demora. Non é a primeira vez que en Galicia saltan á opinión pública casos nos que a recuperación de canteiras e a xestión de residuos se prolongan anos pese a resolucións xudiciais ou sancións administrativas. Esa sensación de impunidade alimenta a desconfianza da cidadanía.
