Un pequeno grupo de veciños de Santiago converteu en rutina unha tarefa discreta e necesaria: acompañar a persoas maiores de residencias que chegan soas ao hospital. Encabezada por Romina Molina e coa axuda da irmá Lourdes Hernández, a iniciativa —nacida arredor da parroquia de San Fernando baixo o respaldo do párroco José María Pintos— leva case dous anos ofrecendo compañía, trámites e coidado básico en momentos críticos dentro do Complexo Hospitalario de Santiago e consultas externas.
O acompañamento en primeira persoa
A idea xurdiu de forma espontánea, recordan os seus promotores, cando un aviso por teléfono alertou sobre unha muller maior ingresada que non tiña a ninguén. Esa chamada foi a faísca: a partir de aí organizouse un protocolo de actuación para atender casos semellantes e, co visto bo das residencias, comezar a intervenir con coordinación previa. Non se trata dunha actividade parroquial en sentido estrito, subliñan os seus impulsores, pero o contacto dende a igrexa facilitou a ponte con centros geriátricos e deulles visibilidade.
Desde xuño de 2024 este grupo Voluntariado de Acompañamento Hospitalario conseguiu formar a doce voluntarios, aínda que na práctica agora son arredor de sete os que poden saír de forma habitual. O abanico humano é amplo: hai xente nova, profesionais xubilados, persoas de mediana idade con perfís moi distintos que comparten tempo e disposición. O seu traballo comeza cando unha residencia notifica a necesidade: non poden entrar no hospital sen esa chamada previa, e a partir de aí realizan traslados a urxencias, acompañan nos ingresos e encargáronse de que a persoa chegue a consultas médicas coa calma e a dignidade que merece.
En cifras aproximadas, o grupo soma cerca de dez traslados a urxencias, sete ingresos hospitalarios e arredor de corenta consultas médicas acompañadas dende que empezaron. Aínda así, a limitada dispoñibilidade lles obriga a tomar decisións difíciles; segundo relatan, tiveron que deixar sen atender ata sete solicitudes por falta de mans. Esa realidade plantea a pregunta que rodea a quen mantén a iniciativa: ¿como sostener un servizo que a rede pública non cobre e a demanda multiplica?
Un problema con raíces profundas en Galicia
A soidade non desexada entre as persoas maiores non é unha anécdota nesta comunidade. Galicia, cunha poboación envellecida e unha dispersión territorial que tensa os coidados, ve como o círculo de apoio social de moitos residentes se reduce co paso do tempo. Non é a primeira vez que as parroquias e organizacións vecinais enchen ocos que as políticas públicas aínda non alcanzan: a implicación da igrexa de San Fernando neste caso é un exemplo contemporáneo dunha tradición local que mestura o comunitario co asistencial.
Na trama hospitalaria, as urxencias e as consultas externas poden resultar intimidantes para quen chega sen acompañamento: mover historias clínicas, explicar síntomas, axudar a comer ou simplemente sostener unha man durante a espera son tarefas que marcan a diferenza entre un ingreso traumático e un humanizado. Os responsables do proxecto señalan que, se unha soa habitación pode acoller a dous pacientes sen acompañante, a magnitude do fenómeno no conxunto do hospital é moito maior do que parece á primeira vista.
Repercusións e pasos seguintes
Manter o servizo esixe máis que boa vontade. Os voluntarios subliñan a necesidade de formación específica —xestión emocional, protocolos sanitarios básicos, coñecementos sobre a mobilidade e a administración hospitalaria— e o establecemento de acordos formais con residencias e co propio centro sanitario. Un convenio co Concello de Santiago e a implicación do Servizo Galego de Saúde facilitaría a logística e a seguridade xurídica, argumentan, aínda que por agora a aposta foi perfectamente voluntaria e sostida con recursos propios e apoio comunitario.
A experiencia acumulada permite tamén pensar na replicabilidade. Cun protocolo claro e unha rede ampla de voluntariado pódense reducir os casos non atendidos e crear un dispositivo de resposta similar noutros concellos galegos onde a situación das residencias e a falta de acompañamento afecta coa mesma crueldade. Pero, para iso, fai falta reforzar a chamada á sociedade civil: máis persoas con tempo e compromiso, así como entidades que aporten formación e respaldo institucional.
Quen coordina a iniciativa insiste en que non se trata só de resolver trámites administrativos: a presenza humana modifica o curso dunha xornada hospitalaria e dignifica o proceso de enfermidade ou recuperación. Ese valor intangible, difícil de medir con estatísticas, é o que impulsa a Romina Molina e ao reducido grupo que agora mesmo mantén a rede. A falta dun apoio máis estruturado, pedirán nas próximas semanas maior visibilidade nos canales municipais e conversacións coas residencias para ampliar a base de voluntarios.
Ao final, a lección é simple pero potente: as caras que reciben un ingreso ao hospital ou esperan nunha consulta non son números. O labor de acompañamento demostra que, nunha cidade como Santiago que conserva memoria colectiva e redes parroquiais, os xestos cotidianos seguen sendo a mellor medicina contra a soidade non desexada. Se a sociedade quere que isto deixe de ser un parche, deberá comprometerse a mantelo con recursos e organización. Mentres tanto, un puñado de veciños continúa exercendo esa compasión activa que moitas veces marca a diferenza entre chegar só e chegar acompañado.
Pódete interesar:
- Igrexa impulsa a beatificación de Frei Juan tras cinco séculos
- Decenas de médicos en Montecelo exixen o seu estatuto e melloras
Fonte: El Correo Gallego.
