Unha carta asinada polos maxistrados alerta de que a especialización prometida pola lei de 2018 aínda non se aplicou nos xulgados
Alicante alza a voz contra a violencia de xénero no 25-N. / Pilar Cortés
A lei de 2018 e a especialización pendente
Sete anos en punto morto: a especialización en violencia de xénero que a lei prometeu… e nunca chegou.
Pasaron máis de sete anos desde que unha lei nacese cun obxectivo inequívoco: blindar a capacitación e a formación especializada de quen traballan nos Xulgados de Violencia sobre a Muller e, con elo, priorizar a experiencia nos destinos xudiciais máis sensibles.
Era decembro de 2018 cando se publicou a Lei Orgánica 5/2018, presentada como execución directa do Pacto de Estado contra a violencia de xénero: a idea era clara, segundo o propio plantexamento normativo: crear un itinerario de especialización real e converter esa especialización nun criterio determinante para ocupar prazas en órganos especializados, singularmente nas Seccións especializadas das Audiencias Provinciais.
Obstáculos na aplicación e consecuencias profesionais
Pero a día de hoxe, case sete anos despois, na práctica, a realidade é contundente: as probas selectivas que debían converter xuíces e xuízas en “especialistas” non se desenvolveron, e os artigos da Lei Orgánica do Poder Xudicial que debían consolidar esa preferencia seguen sen modificarse.
Resultado: quen levamos anos na primeira liña nesta materia temos “absolutamente vedada” a posibilidade de acceder ás Seccións especializadas das Audiencias Provinciais, precisamente as que resolven recursos e xulgan delitos máis graves.
O punto de inflexión chegou cunha resolución do Tribunal Supremo de 2020 que provocou un efecto dominó: ao pasar os Xulgados de Violencia sobre a Muller a ser considerados xulgados mixtos, os titulares destinados nestes órganos, que ata entón se incardinaran desde a súa creación en 2005 na orde penal, perdemos dita consideración, con consecuencias directas nefastas en antigüidade, méritos e promoción profesional.
Falta de recoñecemento e agravios comparativos
En termos sinxelos: opcións nulas de ascenso e menos portas abertas, mesmo para quen acumula experiencia específica desde hai décadas nos Xulgados de Violencia sobre a Muller.
Mentres tanto, os concursos para cubrir prazas nas Seccións especializadas das Audiencias Provinciais seguen convocándose con normalidade, aínda sabendo que poden terminar ocupadas, como frecuentemente ocorre, por maxistrados e maxistradas sen experiencia previa en violencia sobre a muller, porque o criterio clave acaba sendo a antigüidade na orde penal recoñecida; antigüidade que, como se indicou, non se computa aos e ás titulares destes órganos especializados.
E todo iso cun contraste difícil de explicar: a especialidade en Violencia contra a Infancia e a Adolescencia, incorporada na Lei Orgánica 1/2025, implantouse dentro do prazo previsto (catro meses), mentres que en Violencia sobre a Muller a especialización segue a ser unha promesa que non se materializa a pesares do aumento constante de competencias desde a creación destes xulgados en 2005.
Un problema coñecido e adiado
Todos os actores institucionais – Consello Xeral do Poder Xudicial, asociacións xudiciais, Ministerios de Xustiza e de Igualdade, Delegación do Goberno contra a Violencia de Xénero, Defensor do Pobo, GREVIO e grupos parlamentarios- coñecen o problema desde hai anos e, máis aló de vanas promesas, non o solucionan.
O problema, por
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.