Nas últimas semanas, tres acontecementos con alcance histórico e social —o centenario do voo transoceánico do avión Plus Ultra, o inicio en Fisterra dunha marcha pola paz impulsada polo teólogo Rikko Voorberg e o comezo da Coresma— recibiron unha atención moi limitada no espazo público. O voo que partiu de España e alcanzou Buenos Aires o 10 de febreiro de 1926 encarna unha efeméride da aviación; a camiñada pola paz arrancou o 1 de febreiro coa intención de confluir en Estambul en decembro e alcanzar Xerusalén en xuño de 2027; a Coresma, que comezou o 18 de febreiro e conclúe o 2 de abril, é un período de forte arraigo litúrxico en Galicia. Que estes tres asuntos quedasen nun segundo plano revela, segundo observadores e xornalistas, como se configuran as axendas informativas e que historias tenden a invisibilizarse.
O centenario do cruce do Atlántico sur por parte da tripulación do Plus Ultra é, en termos históricos, unha data chamativa: o 10 de febreiro de 1926 o aparello chegou a Buenos Aires tras unha travesía que supuxo unha proeza técnica e xenerou orgullo entre os emigrantes españois e galegos. A hazaña estivo encabezada polo comandante Ramón Franco, acompañado por Ruiz de Alda, Durán e Rada, e marcou un fito na historia da aviación española. Máis aló da celebración técnica, a efeméride suscita reflexións sobre a memoria colectiva e sobre como se lembran —ou se omiten— episodios do pasado que conectan España con América.
O contexto político e persoal arredor desa figura engade matices: Ramón Franco é integrante dunha xeración cuxa traxectoria persoal e familiar se entrelazan con episodios complexos da historia española do século XX. Esa ambivalencia podería explicar parte do silencio mediático ou, en todo caso, a cautela á hora de abordar a efeméride en profundidade, pero non diminúe o interese histórico que desperta a xesta aeronáutica.
A iniciativa internacional de paz que partiu de Fisterra o 1 de febreiro busca abrir un espazo alternativo á polarización informativa. Impulsada por Rikko Voorberg e coa participación de colectivos como Combatants for Peace e Women Wage Peace, a chamada “Peace Walk” toma como referencia percorridos simbólicos —o Camino de Santiago ou a Marcha de la Sal de Gandhi— para promover encontros entre cidadáns e denuncias non violentas. A ruta prevé puntos de incorporación en varias cidades europeas e a converxencia en Estambul en decembro de 2026, para seguir posteriormente até Xerusalén en xuño de 2027.
Activistas e organizadores defenden que accións deste tipo crean narrativas positivas e modos de participación cívica que raramente ocupan espazo nos grandes titulares, sobre todo cando os ecos mediáticos se concentran en episodios de conflito ou confrontación. O seu obxectivo non é só visibilizar o sufrimento, senón ofrecer testemuños de colaboración e reconciliación entre persoas de distintas procedencias.
O terceiro asunto que pasou sen demasiada atención é a Coresma, período relixioso que comezou o 18 de febreiro e se estende ata o 2 de abril, coa Semana Santa como punto culminante en Galicia. Aínda que persoalmente alleo ás prácticas confesionais, moitos observadores sinalan que os medios dedican espazo desproporcionado a determinadas celebracións relixiosas internacionais, mentres que tradicións con arraigo local xeran escaso debate público sobre a súa dimensión cultural e social.
Este conxunto de silencios xornalísticos conéctase cunha realidade estrutural: a conformación de axendas en mans de conglomerados mediáticos e a circulación repetitiva de determinados temas fronte a outros menos rendibles en termos de audiencia. Esa dinámica non só decide sobre titulares, senón sobre que feitos entran na memoria colectiva e cales quedan como notas ao marxe.
A confluencia dunha efeméride histórica, dunha iniciativa cidadá transnacional e dun calendario relixioso que marca a vida de comunidades enteiras pon en evidencia a necesidade de pluralidade informativa. Dar máis espazo a historias que ofrecen memoria, propostas de convivencia e reflexión cultural non é só unha opción xornalística; é un servizo público que axuda a comprender mellor a diversidade de acontecementos que configuran a vida social. Os tres asuntos mencionados merecen, ao menos, unha atención pública proporcionada ao seu alcance e significado.
