A cidade de Ferrol celebra cada véspera de San José a tradicional Noche de las Pepitas, unha festa centenaria na que se reparten de forma gratuíta miles de porcións dun biscoito exclusivo, o chamado biscoito das pepitas, só dispoñible esa xornada. Este ano a cita será o 18 de marzo de 2026 e convértese as rúas do casco antigo nun percorrido de música, balcóns e gastronomía. A iniciativa, que reúne hostaleiros e agrupacións musicais, naceu como homenaxe ás mulleres e hoxe atrae visitantes de toda a provincia, entre eles numerosos lucenses.

O biscoito protagonista é un corazón de masa esponxosa recheo de crema de laranxa e cuberto con chocolate, unha combinación que non se comercializa fóra da celebración. A receita foi ideada en 1996 pola Escuela de Hostelería Fraga do Eume para dotar a noite dun distintivo culinario e, desde entón, converteuse no selo gastronómico do evento. Durante unhas horas os establecementos participantes elabórano e ofréceo sen custo a quen pasea polo centro.

Originalmente, a entrega facíase ás mulleres como parte do homenaxe tradicional; hoxe calquera pode recibir unha porción e a práctica popularizouse ata xerar longas colas en bares e pastelerías. O conxunto da programación, que inclúe rondallas e agrupacións que cantan baixo os balcóns, crea un ambiente festivo que vai moito máis alá da degustación gratuíta. A Noche de las Pepitas está declarada Fiesta de Interés Turístico Nacional e mantén a súa esencia popular a pesar do aumento de visitantes.

O doce que só existe unha noite ao ano

O biscoito das pepitas elabórase exclusivamente para a xornada e non figura nas cartas do resto do ano; o seu carácter efémero é parte do atractivo. Os hostaleiros do centro coordínanse para repartir miles de porcións, e a repartición pode facerse desde as barras dos bares ata en mesas instaladas na vía pública. Para moitos asistentes a procura do bocado gratuíto é unha excusa para percorrer as rúas e descubrir locais e recunchos do casco histórico.

A oferta gastronómica complétase con outras actividades de rúa, pero o pastel de chocolate e laranxa funciona como reclamo principal. Ao contrario dunha promoción comercial, a entrega forma parte da tradición colectiva: non hai venda asociada nin prezo estipulado, só a entrega altruísta coordinada polos establecementos. Esta singularidade converteu a noite nunha cita de referencia para familias e grupos de amigos que procuran unha experiencia diferente en marzo.

Ferrol está a pouco máis dunha hora en coche desde Lugo, o que fai desta celebración unha escapada cómoda de tarde ou de fin de semana sen necesidade de pernoctar. A proximidade e a facilidade de acceso en transporte privado ou en media distancia provincial explican a alta afluencia de lucenses que elixen a Noche de las Pepitas como plan para a véspera de San José. Para quen veñen desde máis lonxe, a oferta hoteleira enchese con rapidez en datas festivas.

Música, tradición e percorrido

A Noche de las Pepitas afunda as súas raíces a principios do século XX como unha maneira de render tributo ás mulleres ferrolás; as rondallas e agrupacións musicais que percorren as rúas interpretando pezas populares son parte fundamental do ritual. O ambiente nocturno, con cancións baixo os balcóns e rúas iluminadas, lembra as raíces comunitarias da festa e mantén un forte compoñente de veciñanza e participación.

Ao longo das décadas a celebración foi incorporando novos elementos sen perder a súa identidade: máis locais súmanse ao reparto do biscoito, e as agrupacións musicais diversifican o seu repertorio para atraer públicos distintos. A declaración como Fiesta de Interés Turístico Nacional avala a súa relevancia cultural e contribúe á súa promoción fóra de Galicia, pero os organizadores insisten en preservar a espontaneidade e o trato próximo entre participantes e visitantes.

Quen planee achegarse o 18 de marzo debe contar con que haberá afluencia e que as colas poden ser longas nas zonas de maior concentración. É recomendable consultar a lista de establecementos participantes, moverse a pé polo casco e chegar cedo se se desexa asegurar unha porción do biscoito. Para quen prefira desfrutar con calma, a cidade ofrece tamén propostas complementarias en bares e cafeterías que permanecen abertas ata avanzadas horas da noite.

A Noche de las Pepitas é, en definitiva, unha ocasión para combinar patrimonio inmaterial, música e un pequeno capricho doce que só se pode probar unha vez ao ano. Para os lucenses e os visitantes da provincia que procuran plans próximos, a véspera de San José en Ferrol segue sendo unha proposta difícil de resistir.

Por Rebeca Seoane