O Centro de Cronobioloxía da Universidade de Basilea, en Suíza, publica un estudo que pon en dúbida a existencia da chamada «fatiga primaveral» tras un seguimento de un ano a 418 participantes. A investigación, iniciada en abril de 2024 e publicada en 2026 en Journal of Sleep Research, non encontrou aumentos estacionais consistentes de somnolencia, cansaço ou síntomas de insomnio durante a primavera. Os autores afirman que a sensación xeneralizada podería obedecer máis a expectativas culturais e atención selectiva que a un proceso biolóxico estacional.
Para chegar a esa conclusión o equipo recorreu a un deseño lonxitudinal baseado en enquisas en liña: os voluntarios responderon cada seis semanas durante doce meses unha batería sobre fatiga percibida nas últimas catro semanas, somnolencia diurna e calidade do sono. As medidas repitíronse de forma regular para detectar cambios mensuais ou estacionais e minimizar o efecto de respostas illadas. Os investigadores introduciron preguntas estandarizadas para comparar a percepción subxectiva con patróns temporais concretos.
Aínda que case a metade dos enquisados declarou ao inicio que cría padecer «fatiga primaveral», os datos acumulados non mostraron picos de somnolencia nin empeoramento do sono coincidindo coa chegada da primavera. Tampouco se observaron variacións mensuais claras ao longo do ano que apoiasen a existencia dun síndrome propio desa estación. En resumo, a percepción inicial non se confirmou mediante o seguimento sistemático dos síntomas.
Os autores interpretan estes resultados como un fenómeno máis cultural que biolóxico: a idea socialmente aceptada de que a primavera provoca cansaço faría que as persoas presten especial atención a sensacións comúns e as etiqueten como «fatiga primaveral». Ademais, apuntan á presión social por aproveitar os días máis longos como un factor que intensifica a sensación de non estar á altura das expectativas persoais. No estudo tamén se analizou a velocidade de cambio na duración do día e non se atopou relación entre ese ritmo lumínico e os síntomas reportados.
O achado pon en cuestión a práctica de atribuírlle automaticamente o cansaço primaveral a factores estacionais, o que pode desviar a atención de causas máis prosaicas como a falta de actividade física, a recuperación incompleta dos meses fríos ou problemas de sono non diagnosticados. Os autores advirten que etiquetar de forma xenérica o malestar pode retrasar intervencións sinxelas e efectivas, desde mellorar a hixiene do sono ata fomentar a actividade física e o asesoramento clínico cando proceda.
Como todo estudo, este traballo ten limitacións: baséase en autoinformes e nunha mostra que pode non ser representativa de todas as idades, contextos culturais ou condicións climatolóxicas. A utilización de enquisas en liña facilita o seguimento, pero non substitúe a medidas obxectivas como actigrafía ou polisomnografía que poderían detectar variacións sutís nos ritmos circadianos e o sono. Os investigadores reclaman estudos complementarios con biomarcadores e deseños multicéntricos para confirmar a xeneralidade dos seus resultados.
En Galicia, onde a idea da «fatiga primaveral» aparece a miúdo en conversacións informais e consellos domésticos, estas conclusións convidan a un enfoque crítico fronte ás explicacións simplistas. Profesionais da saúde e medios de comunicación poden contribuír a matizar o discurso e orientar á poboación cara prácticas comprobadas que melloren o descanso e a enerxía. Recoñecer o papel das expectativas sociais pode ser útil para reducir a autopercepción negativa sen minimizar problemas reais que requiren atención médica.
O traballo, titulado «No Evidence for Seasonal Variations in Fatigue, Sleepiness and Insomnia Symptoms: Spring Fatigue Is a Cultural Phenomenon Rath
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.