Carlos Macías, xubilado e veciño de Ferrol, mostra en la Casa de la Cultura de Chantada ata o 26 de marzo unha colección de maquetas que reproducen fachadas modernistas da súa cidade, moitas delas obra do arquitecto Rodolfo Ucha Piñeiro. A exposición reúne pezas que buscan conservar a memoria urbana de Ferrol e subliñar o gran nivel de detalle dese período arquitectónico. A iniciativa chega despois de anos nos que Macías transformou unha afección nun traballo meticuloso que combina documentación fotográfica e artesanía. O proxecto serve tamén para achegar ao público modelos a escala de edificios que hoxe permanecen en pé ou desapareceron.
Macías traballou durante décadas vinculado á construción naval; a crise do sector levouno a desempeñarse en Canarias nunha central térmica antes da súa xubilación, tras a cal regresou a Ferrol e retomou a súa afección polas maquetas. O punto de partida foi unha maqueta da carabela La Pinta que o seu fillo lle regalou, e que o animou a probar sorte con modelos á súa maneira. Coas ferramentas domésticas e a experiencia técnica acumulada, comezou a replicar fachadas civís e elementos urbanos cunha precisión que sorprende pola escala e o detalle.
O proceso de traballo parte dunha fotografía ou de documentación histórica cando se trata de edificios xa desaparecidos; a partir de aí elabora cada peza desde cero. Emprega materiais reciclados e de refugallo: táboas de caixas de froita, palillos, paus de xeado, pasta modelable, puntillas de tecido, granos de lenteixa ou arroz e follas de acetato convértense en molduras, balaustradas e outros elementos arquitectónicos. Esta economía de recursos non lle resta realismo ás réplicas, senón que reforza o aspecto artesanal do conxunto e o enxeño co que se resolven as texturas e os relevos.
A dedicación é intensa: se o tempo acompaña, pode traballar ata dez horas ao día e cada maqueta adoita levarlle en torno a dous meses de traballo. Algunhas pezas de maior envergadura requiren prazos moito máis longos; a reprodución do antigo Ayuntamiento de Ferrol, coas súas cúpulas e pináculos, mide 1,20 metros de longo por 60 centímetros de altura e demandou seis meses. En total, Macías supera o centenar de maquetas realizadas, un repertorio que recolle tanto obras de Ucha Piñeiro como outros fitos do paisaje ferrolán.
Entre as construcións que recrea aparecen non só as fachadas modernistas senón tamén edificios emblemáticos da cidade como la Casa de Correos, la Puerta del Dique ou la Puerta del Bazán, pezas que forman parte da identidade urbana local. A elección das fachadas modernistas responde, segundo explica, á riqueza ornamental deses edificios e ao seu valor como testemuñas da historia municipal. Para o autor, reproducir estas fachadas é unha forma de conservar e transmitir a memoria colectiva de Ferrol a través da miniatura.
Ademais do disfrute persoal, as maquetas teñen demanda entre quen desexan conservar un recordo familiar ou agasallar unha representación da súa vivenda ou do patrimonio local. Macías recoñece que vendeu varias pezas e que realiza encargos por petición, o que lle permite combinar a vocación artística cun modesto ingreso. Non obstante, a maior parte das obras nacen do pracer de traballar coas mans e do empeño por enlazar oficio, memoria e estética.
A mostra en Chantada forma parte dun itinerario expositivo que inclúe outra presenza na Oficina de Turismo de Ferrol, onde colabora co artista Iván Talegón nunha recreación dedicada á Semana Santa ferrolá. Esa colaboración exemplifica o diálogo entre distintas expresións artísticas e a capacidade das maquetas para integrarse en proxectos culturais maiores. En ambos espazos, as pezas actúan como obxectos didácticos e evocadores, capaces de atraer públicos diversos.
A aposta de Macías subliña a importancia da artesanía na preservación do patrimonio e o valor de reutilizar materiais para fins creativos. As súas maquetas non só reproducen fachadas senón que, en moitos casos, rescatan detalles constructivos e ornamentais que non sempre quedan rexistrados nas guías turísticas. Así, o traballo artesanal convértese nun complemento á labor dos historiadores e das institucións que velen por conservar o legado urbano.
A exposición poderá visitarse en la Casa de la Cultura de Chantada ata o 26 de marzo; quen se acheguen atoparán unha mostra que combina minuciosidade, memoria e reciclaxe creativa. Macías continúa traballando en novos encargos e en pezas que amplíen a serie dedicada a Ferrol, convencido de que os seus modelos contribúen a manter viva a pegada da arquitectura local na imaxinación colectiva.
