Un xinecólogo que traballou no hospital Rijnstate da cidade neerlandesa de Arnhem utilizou o seu propio seme para inseminar varias pacientes nos anos 1970 e 1980, segundo unha investigación independente feita pública esta semana. O médico, cuxa identidade non foi divulgada e que xa faleceu, admitiu ante os investigadores que recorreu ao seu material xenético cando os doantes previstos non acudían ás citas. O estudo, encargado polo propio centro sanitario, cifra por agora en polo menos dezaseis os fillos concebidos desta maneira, aínda que advirte que ese número podería ser incompleto. A decisión adoptouse sen o coñecemento nin o consentimento informado das mulleres afectadas.

A pesquisa, presentada o martes polo hospital, identifica a práctica como un abuso grave da relación médico-paciente e subliña que en moitos casos se substituíu o doante acordado polo seme do facultativo. Os investigadores sinalan que a conduta se produciu ao longo de anos mentres o profesional exercía no servizo de xinecoloxía do centro. Aínda que a Fiscalía neerlandesa non figura na nota do hospital, a investigación interna activou a recomendación de localizar posibles descendentes para aclarar o alcance real dos feitos. O centro insistiu na súa vontade de colaborar con organismos especializados en xenética para facilitar probas.

O informe revela ademais que o doutor era portador dunha enfermidade hereditaria, dato que o hospital decidiu non especificar por motivos de confidencialidade médica e para protexer ás persoas afectadas. Esta circunstancia aumentou a preocupación das autoridades sanitarias e das persoas que seguen o caso, porque introduce riscos xenéticos descoñecidos para os fillos biolóxicos. A dirección do Rijnstate pediu cautela e apoio psicolóxico para as familias que poidan verse implicadas. Tamén admitiu descoñecer o motivo exacto que levou o facultativo a actuar desa maneira e cantas concepcións poderían non terse detectado aínda.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Nun comunicado oficial, o centro instou a quen sospeiten ser descendentes do médico a someterse a probas de ADN no organismo neerlandés especializado Fiom, que centraliza análises de filiación e rexistros. A institución lembra que o obxectivo é esclarecer as relacións biolóxicas e ofrecer orientación ás persoas que atopen vínculos por vía xenética. O hospital abriu canales para recibir consultas e subliñou que facilitará información a quen o solicite, dentro dos límites legais da protección de datos. A medida busca, segundo o centro, restabelecer a transparencia e a confianza sobre procedementos de reprodución asistida.

O director do Rijnstate, Hans Schoo, cualificou os feitos como unha violación «da confianza básica» entre médico e paciente e sinalou que, mesmo cos códigos deontolóxicos da época, a actuación do profesional sobrepasou límites aceptables. Schoo admitiu que a institución non detectou nin evitou esas prácticas no seu momento e amosou arrepentimento polo dano causado. As súas declaracións insisten na necesidade de aprendizaxe institucional e en reforzar controis para que casos similares non se repitan. O hospital anunciou a revisión de protocolos e rexistros históricos relacionados coa reprodución asistida.

Este caso enmárcase nunha serie de escándalos polo uso non autorizado do seme de médicos en clínicas de fertilidade neerlandesas que saíron á luz nos últimos anos. Varias investigacións previas en los Países Bajos destaparon situacións parecidas, onde profesionais empregaron o seu material xenético sen consentimento, o que desatou demandas, cambios regulatorios e un debate público sobre vixilancia e ética médica. Os expertos consultados pola prensa neerlandesa reclaman controlos máis estritos sobre a procedencia de doantes e transparencia nos procesos de inseminación.

Desde o punto de vista legal e ético, avogados e bioeticistas subliñan que o consentimento informado e a protección da autonomía das pacientes son piares inquebrantables. A utilización de material biolóxico sen autorización pode constituír delitos e dar lugar a reclamacións civís por danos e prexuízos, explican especialistas consultados en casos anteriores. Así mesmo, a existencia dunha enfermidade hereditaria no doante engade complexidade ás posibles responsabilidades médicas e á necesidade de ofrecer seguimento clínico aos fillos nados nesas circunstancias. Organizacións de pacientes piden agora claridade e recursos para as persoas afectadas.

O hospital Rijnstate remitíu a Fiom a xestión das probas xenéticas e anima a quen sospeiten da súa orixe biolóxica a contactar con ese organismo para iniciar comparacións de ADN. Mentres tanto, a publicación do informe revive a discusión sobre como garantir a seguridade e a ética nas técnicas de reprodución asistida, e formula interrogantes sobre a documentación e o control en clínicas e servizos públicos durante décadas pasadas. As autoridades sanitarias neerlandesas enfróntanse novamente ao reto de reparar danos e estabelecer medidas que impidan que feitos similares queden impunes.