Vítimas do terrorismo, profesores e estudantes reclamaron este luns en Madrid que a experiencia das vítimas chegue de forma permanente aos centros educativos como ferramenta para previr a violencia e a radicalización. O acto, convocado con motivo do Día Europeo das Vítimas do Terrorismo e do XXII aniversario do atentado do 11-M, celebrouse na Fundación Giner de los Ríos e puxo o acento na transmisión da memoria como mecanismo de defensa da convivencia democrática. Participantes e representantes educativos defenderon que o contacto directo con testemuños persoais contribúe a deslexitimar a violencia entre as novas xeracións. A iniciativa busca, segundo os seus impulsores, converter a memoria nunha asignatura de prevención fronte ao extremismo.

Na conmemoración interviu o ministro do Interior, Fernando Grande-Marlaska, quen situou ás vítimas como «actores activos» na construción dunha sociedade máis resiliente ante o terrorismo. Marlaska recoñeceu a función pedagóxica dos testemuños e destacou a necesidade dunha resposta colectiva que reforce os valores democráticos e a convivencia pacífica. O ministro enalizou a entereza de quen perderon seres queridos ou sufriron ataques, e subliñou o papel do Estado en garantir verdade, xustiza e reparación. A súa intervención enlazou a memoria coas políticas públicas destinadas a combater a radicalización violenta.

O programa educativo central no debate foi o proxecto impulsado en 2018 baixo a denominación ‘Memoria y Prevención del Terrorismo’, que achega aos institutos e colexios as experiencias de vítimas do 11-M e de atentados cometidos por ETA. Autoridades e responsables docentes describiron este esforzo como un instrumento preventivo que axuda a neutralizar a narrativa terrorista e a sensibilizar ao alumnado e ás familias sobre as consecuencias humanas da violencia. Durante o acto resaltouse o carácter pioneiro do programa e a súa utilidade para complementar a formación cívica nas aulas. Docentes presentes explicaron que as sesións con vítimas xeran preguntas e reflexión entre o alumnado.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Varios testemuños compartidos no encontro amosaron a intensidade do impacto que causan as intervencións en centros escolares: moitas veces os alumnos achéganse con inquedanzas e esperanza, e os relatos persoais serven para desmontar idealizacións da violencia. Profesores que participan no programa sinalaron que o traballo comezou tanto nas clases como nas familias, onde consideran que xurde a primeira liña de prevención contra a radicalización. As vítimas achegaron experiencias que, segundo docentes e estudantes, conectan coa realidade cotiá dos mozos e axudan a sensibilizalos sobre a gravidade de optar pola violencia.

Marlaska destacou ademais que as políticas de memoria non só atenden a unha dimensión de xustiza para as víctimas, senón que actúan como recordatorio constante da traxedia co obxectivo de evitar a súa repetición. O ministro agradeceu a asociacións e fundacións a labor de acompañamento e formación, e insistiu en que a memoria dignifica ás víctimas e alimenta a resiliencia colectiva. Desde o Goberno defendeuuse a continuidade dos programas educativos vinculados á memoria como parte dunha estratexia máis ampla contra o extremismo violento. A intervención institucional puxo énfase na colaboración entre administracións e entidades do terceiro sector.

A presenza de representantes de asociacións de vítimas do 11-M e de atentados de ETA converteu o acto nun encontro de carácter testemuñal e pedagóxico, no que se alternaron recordos, demandas de recoñecemento e propostas prácticas para a aula. As entidades subliñaron a importancia de que os relatos estean acompañados por recursos didácticos e formación para o profesorado, de xeito que as conversas cos alumnos poidan abordarse con rigor e sensibilidade. Varias voces pediron que a iniciativa se amplíe e se integre de forma estable nos currículos, sen depender de impulsos puntuais.

No contexto actual, con debates públicos sobre seguridade e convivencia, os impulsores do programa apelaron a non diluír a memoria no ruído político e a manter vivo o compromiso coa educación en valores. Docentes asistentes insistiron en que previr a radicalización require medidas multidisciplinares que inclúan saúde mental, atención social e formación cívica, ademais das intervencións testemuñais. Alumnos que tomaron a palabra sinalaron que as charlas lles axudan a comprender mellor a historia recente e a posicionarse fronte á violencia.

A xornada concluíu co compromiso expreso de continuar levando relatos de víctimas aos centros educativos e de seguir impulsando iniciativas que fomenten a convivencia. As organizacións participantes reclamaron que a memoria se constitúa en ferramenta pedagóxica permanente e que as administracións garantan recursos para a súa implementación. Marlaska reiterou a determinación do Executivo de apoiar estas políticas e lembrou a necesidade de manter vivo o recordo como prevención, asegurando que a transmisión da memoria sexa tamén un investimento no futuro democrático do país.