O municipio lucense de Friol celebrará o domingo 22 de marzo a XXXII edición da Feira do Queixo de Friol e Pan de Ousá, unha cita gastronómica que agarda reunir a miles de visitantes no contorno da Praza Andón Cebreiro. A feira, dedicada ao queixo da zona e ao tradicional Pan de Ousá, prolongarase durante toda a xornada con postos, obradoiros e actuacións musicais. O obxectivo é poñer en valor a produción local e apoiar aos artesáns e panadeiros da comarca. Organizada polo concello, a convocatoria mantén o seu carácter festivo e comercial tras máis de tres décadas.
A programación arrincará cedo: ás 09:30 dispararanse foguetes que anunciarán o comezo da xornada, ás 10:00 procederase á asignación dos postos e ás 11:00 está prevista a apertura oficial do recinto. Pola mañá haberá un pasarrúas a cargo da charanga Xesta Verde de Friol que animará as rúas e atraerá a quen pasee polo centro. Ao mediodía celebrarase un obradoiro infantil de elaboración de queixo, pensado para que os máis pequenos aprendan técnicas tradicionais e se familiaricen coa materia prima. A feira pretende combinar venda e consumo con actividades didácticas dirixidas a todas as idades.
A oferta musical e de lecer intensificarase pola tarde e pola noite: ás 19:00 está programado un concerto das Bouba Pandereteiras no salón de actos do centro sociocultural e, xa entrada a noite, ás 21:30, a romaría será animada pola orquestra Capitol. A xornada oficial pecharase de madrugada, arredor das 00:30, aínda que o ambiente nos arredores pode prolongarse máis entre veciños e visitantes. As actuacións procuran complementar a experiencia gastronómica e ofrecer alternativas de lecer que manteñan aos asistentes no casco urbano. A combinación de música e postos crea o habitual núcleo de actividade que caracteriza a feira.
Nesta edición participarán medio cento de queixeiras e cinco panadeirías locais que instalarán os seus postos na Praza Andón Cebreiro e nas rúas adxacentes; ademais, haberá vendedores de artesanía e téxtil na Praza Rosalía de Castro. A organización calcula que se expoñerán máis de 10.000 pezas de queixo, tanto frescos como curados, e máis de 3.000 unidades de Pan de Ousá, cifras que reflicten a magnitude comercial do evento. Non é infrecuente que determinados produtos se esgoten antes do peche, polo que os visitantes que queiran adquirir especialidades tradicionais adoitan achegarse cedo. A presenza de artesáns reforza a dimensión local e a diversidade da oferta.
O queixo de Friol forma parte da tradición leiteira da comarca e elabórase con leite de vaca, dentro do ámbito da Denominación de Orixe Arzúa-Ulloa. Recoñécese pola súa textura suave, unha cortiza fina e unha pasta interior de cor branca a lixeiramente amarelada, características que o fan apreciado tanto no consumo diario como en preparacións gastronómicas. Os produtores locais conservan técnicas tradicionais de maduración e venda directa ao público, o que permite aos consumidores coñecer a orixe do produto. A feira é un dos principais escaparates para estes queixos e facilita o contacto entre elaboradores e compradores.
O Pan de Ousá, pola súa banda, é outro emblema da xornada: preséntase en pezas lixeiramente alongadas cun marcado corte transversal, cortiza fina e unha miga compacta pero tenra. Os panadeiros participantes elaboran pezas que responden a receitas e procesos transmitidos de xeración en xeración, e a súa presenza na feira pon en valor a elaboración tradicional do pan fronte á produción industrial. Ademais da venda, algúns postos ofrecen degustacións para que os asistentes aprecien no momento as cualidades do pan. A combinación de queixo e pan convérte a cita nun escaparate completo da dieta e da cultura culinaria locais.
Friol está situado na provincia de Lugo e a feira concéntrase no casco urbano, coa Praza Andón Cebreiro como epicentro da actividade. Os visitantes que se desprazen desde a capital provincial ou outras localidades da comarca poden chegar tanto en vehículo privado como en transporte público rexional; convén consultar os horarios de autobuses o día do evento e prever chegar con antelación para facilitar o aparcamento. O concello adoita habilitar espazos e sinalizar rutas dentro do municipio para orientar a quen vén por primeira vez. Os comercios e servizos de hostalaría da localidade completan a oferta para aqueles que decidan pasar a xornada en Friol.
A celebración da XXXII Feira do Queixo e Pan de Ousá non só promociona produtos, senón que tamén contribúe á dinamización económica e cultural da zona. Organizadores e produtores coinciden en destacar o valor da feira para manter vivas as tradicións agroalimentarias e para xerar ingresos directos a quen elabora queixos e pans artesáns. Para os visitantes supón unha oportunidade para coñecer de primeira man a produción local e levar para casa produtos que, en ocasións, só se encontran neste tipo de mercados. A cita do 22 de marzo preséntase, un ano máis, como unha xornada imprescindíbel no calendario gastronómico da provincia.
