Incendio en Vite: cando a prevención marca a diferenza

Un barrio que enfronta as súas vulnerabilidades

O barrio de Vite, unha das zonas residenciais máis populosas de Santiago de Compostela, volveu ser escenario dunha emerxencia doméstica que puido ter consecuencias graves. Un incendio declarado nun piso da rúa Carlos Maside obrigou a desaloxar todo o edificio, mobilizando os servizos de emerxencia locais. Aínda que o sinistro non causou feridos, deixou ao descuberto cuestións esenciais sobre a seguridade en edificios de vivendas antigas e a preparación dos veciños para afrontar este tipo de situacións.

O lume orixinouse nunha das habitacións do inmoble, segundo confirmaron fontes municipais unha vez controladas as lapas. A rápida intervención dos bombeiros impediu que as lapas se propagasen a outras plantas, e o desaloxo preventivo permitiu que todos os residentes saísen ilesos. Pero máis aló do susto e os danos materiais —aínda por cuantificar—, o ocorrido invita a reflexionar sobre a eficacia dos protocolos de emerxencia en comunidades de propietarios e sobre a necesidade de manter ao día as infraestruturas domésticas.

Resposta coordinada e leccións inmediatas

A actuación dos equipos de extinción foi, segundo todos os indicios, exemplar. En cuestión de minutos, os bombeiros lograron sufocar as lapas e ventilar o edificio, minimizando os riscos para os veciños e para os propios efectivos. Porén, a emerxencia puxo de manifesto que moitos residentes descoñecían as rutas de evacuación ou non tiñan claros os pasos a seguir en caso de incendio. Este tipo de situacións adoita xerar confusión e nerviosismo, o que pode atrasar o desaloxo e aumentar o perigo.

Desde o punto de vista urbanístico, o barrio de Vite foi planificado nas décadas dos 70 e 80 do século pasado, con bloques de vivendas que en moitos casos carecen das medidas de protección contra incendios que esixe a normativa actual. Sistemas de detección de fume, extintores en zonas comúns ou escaleiras presurizadas son elementos que non sempre están presentes, e cuxa ausencia dificulta o labor dos bombeiros e pon en risco aos ocupantes. O incendio desta semana reactivará o debate sobre a necesidade de adaptar estes edificios ás esixencias contemporáneas.

«Cada emerxencia revela carencias que debemos corrixir. O investimento en prevención é sempre máis barato que a reparación de danos ou, peor aínda, a perda de vidas.»

O papel da comunidade veciñal

Os veciños desaloxados pasaron varias horas na rúa, mentres os servizos técnicos avaliaban a estrutura do edificio. A solidariedade entre eles foi clave: uns ofreceron abrigo aos maiores, outros encargáronse de avisar aos veciños ausentes. Este tipo de condutas son habituais en emerxencias urbanas, pero tamén poñen de relevo que a formación en autoprotección segue sendo unha materia pendente en moitas comunidades.

Desde a concellería de Seguridade Cidadá recordouse que existen programas municipais de asesoramento gratuíto para que as comunidades de propietarios elaboren plans de emerxencia e manteñan en bo estado os equipos contra incendios. Porén, a participación segue sendo baixa. A miúdo, a rutina e a falta de conciencia do risco fan que se pospoñan estas medidas ata que ocorre un suceso como o de Vite.