A Consellería de Vivenda anuncia un aumento das inspeccións sobre os pisos de promoción pública e protexidos co obxectivo de reducir a morosidade, combater o uso indebido e garantir a rotación das vivendas. A medida enmárcase no novo Pacto de Vivenda 2026-2030, que prevé reforzar tanto a oferta pública como os mecanismos de control e vixilancia durante os próximos anos.
Que persegue o incremento de controis
Segundo a administración autonómica, a dobre función da política de vivenda —facilitar o acceso a fogares a familias con menores recursos e xestionar de forma eficiente un patrimonio público en crecemento— obriga a intensificar a labor inspectora. Na práctica, a Consellería advirte que é necesario «optimizar ao máximo» o rendemento do parque público e asegurar unha «perfecta adaptación entre os requisitos das persoas adxudicatarias e o destino das vivendas».
A directora do departamento responsable, María Martínez Allegue, e técnicos do Instituto Galego da Vivenda e Solo (IGVS) sinalan que hai dous problemas que xustifican a actuación: o aumento da morosidade nos alugueres e os usos fraudulentos de inmobles protexidos. Para decembro de 2024 a Xunta tiña pendente de cobro cerca de 16,4 millóns de euros correspondentes a inquilinos de vivendas xestionadas polo IGVS, unha cifra que se incrementou arredor dun 16 por cento respecto a 2023.
A batería de medidas inclúe inspeccións máis frecuentes, revisión de expedientes e, cando proceda, apertura de sancións. Os inspectores tratarán de detectar casos nos que a vivenda non se use como residencia habitual, se aluga sen permiso, se subaluga por riba do prezo regulado ou se vende antes de que expire o período de protección. Entre 2019 e 2025 a administración abriu un total de 195 expedientes sancionadores, unha media próxima ás tres ao mes, segundo os datos que manexa a Consellería.
Antecedentes e cifras que explican a decisión
Hai apenas meses a Xunta plantexou como obxectivo acadar un parque de 10.000 vivendas públicas en aluguer para 2030, en resposta á crecente presión sobre os prezos en cidades como Vigo, A Coruña e Santiago e á falta de oferta de aluguer asequible en áreas rurais con repoboación incipiente. A expansión do parque conleva retos de xestión: a administración admite que controlar miles de inmobles dispersos pola xeografía galega é “complexo”.
O novo Pacto 2026-2030 mobiliza recursos significativos: preto de 2.000 millóns de euros en cinco anos. Ese volume de gasto inclúe promoción pública, axudas ao aluguer e programas de apoio social, entre eles a revisión do Bono de Alugueiro Social, pensado para aliviar situacións de emerxencia en fogares con dificultades para pagar rendas. No Observatorio de Vivenda —onde, xunto co IGVS, participan representantes do sector— recomendouse reconfigurar ese bono para evitar a cronificación da dependencia das axudas e buscar o seu encaixe co Plan Estatal de Vivenda.
A historia recente de Galicia en materia de vivenda amosa tensións coñecidas: nas grandes cidades a demanda supera a oferta, mentres que en municipios costeiros e do interior proliferan segundas residencias, o que complica a rotación e o acceso para residentes permanentes. Ademais, a normativa autonómica sobre vivenda protexida contén limitacións e prazos que fan necesarios controis administrativos para preservar o carácter social dalgúns inmobles.
Repercusións locais e próximos pasos
A intensificación das inspeccións plantexa varias preguntas prácticas. Por un lado, exixe dotar ao IGVS e aos servizos municipais de máis recursos humanos e tecnolóxicos: ident
