A alcaldesa de Lugo puxo en marcha a súa promesa estrela: eliminar parte do carril bici antes de que finalice o ano. Un movemento que non está exento de polémica nin de riscos económicos. O goberno local asegura ter as ferramentas legais para esquivar unha sanción da Unión Europea e evitar devolver os fondos europeos que financiaron a infraestrutura.
A clave está nun informe da Policía Local que identifica 13 zonas con deficiencias de seguridade para os ciclistas. Un argumento de peso que, segundo o executivo municipal, xustifica a retirada da obra sen consecuencias financeiras. A rexidora expresouno con claridade: a infraestrutura non se usa, non é estética, non é cómoda e, ademais, é insegura. «Afortunadamente non pasou nada porque non se emprega», sinalou, en alusión á ausencia de accidentes nun carril practicamente baleiro.
Un informe policial como escudo ante Bruxelas
O documento da Policía Local converteuse na peza central da estratexia municipal. Nel detállanse os puntos negros do trazado, aqueles onde o deseño orixinal compromete a integridade dos ciclistas. Non é un capricho político, insisten desde o goberno local, senón unha cuestión de seguridade viaria. A argumentación pretende ser sólida ante a UE: se a propia policía certifica que o carril é perigoso, a súa eliminación responde a un imperativo de protección cidadá, non a un mero cambio de criterio urbanístico.
A alcaldesa lembrou que, desde a súa chegada ao goberno en 2023, o rexeitamento veciñal ao carril bici foi unha constante. En todas as reunións cos residentes, dixo, a queixa emerxía de maneira explícita. «Non houbo ningunha na que non detectaramos de xeito explícito o enorme rechazo ao carril bici polos barrios polos que transcorre», afirmou. Unha oposición que o anterior executivo socialista, promotor da obra, nunca logrou disipar.
O lastre dos fondos europeos
O principal escollo para desmantelar o carril bici foi sempre o temor a ter que devolver as axudas europeas que o sufragaron. Non é unha cuestión menor: refacer ou suprimir unha infraestrutura financiada con diñeiro comunitario pode activar mecanismos de reintegro que deixarían un burato nas arcas municipais. O goberno de Candia traballou durante meses para atopar unha vía legal que permita a retirada sen penalización.
O informe da Policía Local é, precisamente, esa vía. A administración local sostén que, ao tratarse dunha cuestión de seguridade, a decisión está amparada pola normativa europea. A pelota está agora no tellado de Bruxelas, que deberá pronunciarse sobre se acepta ou non esta xustificación. De momento, o Concello xa anunciou que os primeiros treitos conflitivos comezarán a eliminarse antes de que termine o ano.
Unha promesa electoral que se converte en realidade
A eliminación do carril bici foi un dos cabalos de batalla do Partido Popular durante a campaña electoral. Candia repetiuno en cada mitin, en cada entrevista: o carril era un erro, un gasto inútil e unha fonte de conflitos cos veciños. Agora, convertida en alcaldesa, cumpre a súa palabra. Pero o proceso non está sendo sinxelo. Ademais do risco financeiro, a medida reabriu o debate sobre a mobilidade sostible na cidade.
Mentres uns aplauden a decisión, outros crítica por considerar que supón un paso atrás na aposta por medios de transporte alternativos ao coche. O goberno local, con todo, insiste en que non abandona a mobilidade ciclista, senón que corrixe un deseño defectuoso. De feito, xa se anunciaron medidas complementarias, como a creación de máis prazas de aparcamento público na zona de Recatelo, onde o carril será levantado.
O certo é que a decisión de eliminar parte do carril bici de Lugo non é un feito illado. Outras cidades galegas afrontaron dilemas similares
