Máis de mil anos de prisión para os acusados do Villa de Pitanxo

A maquinaria xudicial ponse en marcha definitivamente para o caso que conmocionou toda Galicia. Case dous meses despois de que a Fiscalía presentase o seu escrito de acusación, o xuíz instrutor ditou a apertura de xuízo oral contra o capitán do pesqueiro e os dous máximos responsables da armadora. As acusacións particulares reclaman unha cifra que impresiona: máis de 1.000 anos de prisión. A Fiscalía, pola súa banda, mantén unha postura máis moderada e sitúa a súa petición en torno aos 9 anos de cárcere.

O auto, emitido este xoves polo maxistrado que instrúe a causa na Audiencia Nacional, confirma que os tres investigados deberán sentarse no banquillo. Atribúenselles presuntos delitos de homicidio por imprudencia grave e de lesións imprudentes, en concurso ideal con outro contra os dereitos dos traballadores. A cifra de 1.007 anos que solicitan as acusacións particulares, lideradas polos familiares das vítimas, contrasta coa visión da Fiscalía, que opta pola vía da imprudencia grave sen apreciar dolo eventual.

As dúas caras da acusación

Neste proceso xudicial non hai unha soa petición penal, senón varias. E a distancia entre elas é abismal. A Fiscalía sostén que os feitos encaixan nun delito de imprudencia grave: atribúe aos tres acusados 21 delitos de homicidio imprudente, un delito de lesións imprudentes e outro contra os dereitos dos traballadores. A súa petición global non supera a década de anos de prisión para cada un.

As acusacións particulares, con todo, van moito máis aló. Reclaman ata 337 anos de cárcere para o capitán, Juan Padín, e para os directivos da armadora Grupo Nores, José Antonio Nores Rodríguez e o seu fillo José Antonio Nores Ortega. A diferenza radica na cualificación xurídica: mentres a Fiscalía fala de imprudencia, as acusacións ven dolo eventual. É dicir, sosteñen que os acusados actuaron con coñecemento do risco e malia todo asumírono. Aí está a clave do proceso.

Un naufraxio que marcou toda unha comarca

Conven recordar o ocurrido aquel fatídico 15 de febreiro de 2022. O Villa de Pitanxo, un pesqueiro con base no porto de Marín, afundiuse en augas de Terranova, a máis de 450 quilómetros da costa canadense. Dos 24 tripulantes a bordo, só houbo tres superviventes. Vinte e un mariñeiros perderon a vida nas xélidas augas do Atlántico Norte. A traxedia golpeou con especial dureza ás localidades da comarca de O Morrazo, de onde eran orixinarios a maioría dos falecidos.

O barco, de bandeira española, faenaba no caladeiro de Terranova cando se desatou o temporal. As condicións meteorolóxicas eran adversas, pero a investigación apunta a que houbo decisións humanas que puideron evitar a catástrofe. O capitán e os directivos da armadora son sinalados por non adoptaren as medidas de seguranza necesarias e por teren mantido o barco nunha situación de risco evitable. Non é menor o dato de que o propio patrón logrou salvarse, mentres que a maioría da tripulación quedou atrapada no interior do buque.

A loita das familias

Desde aquele día, os familiares das vítimas non cesaron no seu empeño de conseguiren xustiza. Protagonizaron concentracións, manifestacións e levaron a súa dor ata as institucións. A súa esixencia foi sempre a mesma: que se depuren responsabilidades e que non quede impune o que consideran unha negixencia criminal. «Fomos ao mar para pór pan na nosa mesa e quitáronnos a vida», chegou a dicir un dos superviventes, resumindo nunha frase o sentir de todo un colectivo.