Oleksandra Matviichuk, Premio Nobel da Paz 2022, lanzou este mércores en Barcelona un chamamento á unidade europea e a apoiar Ucraína para evitar unha nova política de apaciguamento. Durante a súa intervención nun acto no CIDOB, a activista e xurista afirmou que a seguridade de Europa depende de que Ucraína continúe resistindo e pediu medidas concretas contra a impunidade. Matviichuk advertiu, en referencia histórica, que non se pode permitir repetir situacións como a entrega de Checoslovaquia a Hitler coa idea de garantir a propia seguridade. As súas declaracións enmárcanse nunha campaña para impulsar un tribunal internacional que xulgue a agresión rusa.
Como directora do Center for Civil Liberties, Matviichuk leva máis dunha década documentando violacións dos dereitos humanos e crimes de guerra en Ucraína: ataques á poboación civil, bombardeos de vivendas e hospitais, torturas, deportacións forzadas de menores e persecución cultural. Ese labor foi unha das razóns polas que a súa organización foi recoñecida co Nobel en 2022, e os seus rexistros serviron para denunciar sistematicamente as accións do exército ruso ante organismos internacionais. A investigadora falou da necesidade de converter esa documentación en procesos xudiciais que non queden en simples informes.
Matviichuk defendeu de novo a creación dun tribunal especial para xulgar o crime de agresión, unha iniciativa que, segundo ela, deu un paso decisivo co anuncio do Consello de Europa en xuño. Lembrou que só existe un precedente real para este tipo de xuízo —Núremberg— e subliñou que debe romperse a percepción de que a xustiza depende do vencedor. Desde Barcelona lanzou unha pregunta directa ás autoridades españolas: cando se sumarán a ese tribunal e respaldarán a demanda de xustiza de Ucraína, unha solicitude que, dixo, aínda non recibiu resposta oficial.
Sobre a responsabilidade directa, Matviichuk sinalou sen ambaxes ao liderado ruso e ao mando militar como os principais responsables das atrocidades documentadas, aínda que admitiu que non hai garantías de que figuras como Vladimir Putin acaben sentadas ante un tribunal. Aínda así, defendeu que os esforzos por recoller probas e presentar casos son esenciais para interromper o ciclo de impunidade e sentar as bases da rendición de contas no futuro. «A xustiza non é un privilexio, é un dereito humano», declarou ao lembrar que non se pode pospoñer a acción.
A activista foi crítica coas negociacións de paz que, ao seu xuízo, fracasaron por expoñer un enfoque deshumanizado: políticos que negocian territorios e recursos sen ter en conta ás persoas que viven alí. Matviichuk reprochou que algúns negociadores traten as zonas ocupadas como espazos baleiros, cando en realidade albergan millóns de ucraínos desprazados, comunidades enteiras e familias que sofren a represión cultural. Afirmou que calquera acordo que non incorpore garantías para a poboación civil e a restitución de dereitos será insostible.
Utilizando a historia europea como advertencia, a responsable ucraína comparou a actitude dalgúns países ante a guerra actual co episodio de entregas territoriais do pasado, cando se creu que ceder á agresión protexería a outros Estados. «Non queremos repetir a historia de cando Europa entregou Checoslovaquia a Hitler pensando que así estaría segura», dixo en Barcelona, apelando á memoria colectiva para xustificar unha postura firme fronte á invasión rusa. Para ela, a analoxía serve para ilustrar o perigo de buscar atallos diplomáticos que ignoren o sufrimento e a soberanía do pobo ucraíno.
Matviichuk rememorou ademais os primeiros momentos da invasión a gran escala, cando moitas organizacións internacionais se retiraron e se pensou que Ucraína caería en días. Foi, dixo, a sociedade civil a que sostivo a respues
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.