Apenas quedan días para a Semana Santa e na praia de As Furnas, en Porto do Son, a actividade é febril. O propietario do chiringuito que corona esa enseada da ría de Muros e Noia remata de preparar os equipos, revisa permisos e supervisa a colocación de toldos e mobiliario coa previsión de abrir ao público tal e como marca a tradición verán. O seu negocio será un máis nunha tempada que Galicia afronta cunha novidade de calado: por primeira vez a xestión integral da costa recae na Xunta, e as estimacións públicas sitúan en máis de 320 os locais que poderán funcionar ata outubro.
Preparativos e reapertura en As Furnas
Na area de As Furnas respírase a mestura habitual de nervios e ilusión de quen vive do turismo de praia. O chiringuito —pequeno, con mesas de madeira e unha vista franca cara as bateas da ría— prepara a carta, axusta as liñas de subministro eléctrico e establece os turnos do persoal. «Estamos a ultimar os preparativos para abrir na Semana Santa», asegura, segundo fontes próximas, o responsable do local, que prefire manter un perfil discreto ata completar os trámites administrativos.
A cita coa tempada adquiriu este ano un matiz administrativo novo: a responsabilidade sobre o litoral pasou a mans autonómicas o pasado 1 de xullo. Para propietarios como o de As Furnas iso tradúcese nunha cadea de xestións que inclúe renovación ou adaptación de licenzas, coordinación con servizos de seguridade e cumprimento dos novos criterios sancionadores e medioambientais que a Xunta empezou a aplicar.
A reapertura, ademais, supón un alivio económico para Porto do Son, concello que viu nos negocios de praia unha fonte importante de emprego estacional e dinamización do comercio local. «Abrir na Semana Santa non é o mesmo que facelo no verán, pero marca o pistoletazo de saída e permítenos poñer a punto todo antes do pico estival», explican traballadores do sector no concello.
Unha tempada con récord de chiringuitos
As cifras que manexa a Administración autonómica son chamativas: máis de 320 locais poderían operar nas praias galegas ata outubro, un número que a Xunta presenta como récord. Non é casual que se fale de récord: nos últimos anos a oferta fora consolidándose entre pequenas churrasqueiras, terrazas e postos de restauración que aproveitaban as franxas costeiras máis transitadas.
Para a Xunta, a asunción de competencias supón a posibilidade de uniformar criterios e facilitar procedementos, especialmente en materia de seguridade e ordenación do uso do dominio público marítimo-terrestre. Desde organizacións sectoriais valórase que unha xestión autonómica poida axilizar trámites que, ata agora, quedaban en mans de numerosos concellos con recursos dispares.
Porén, a expansión dos chiringuitos tamén despierta recelos: ecoloxistas e colectivos veciñais advirten do risco de saturación en praias pequenas, presión sobre os sistemas dunares e xeración de residuos. No debate público aparecen igualmente as contas: a tempada alarga a estadía media dos visitantes e crea emprego, pero boa parte dese beneficio é estacional e, segundo ONG e traballadores, as condicións laborais seguen a ser unha asignatura pendente.
Dilemas e próximos pasos
A nova etapa administrativa abre interrogantes prácticos. Como compatibilizar crecemento económico e protección do litoral? Que papel xogará a Xunta na mediación entre concellos, propietarios e colectivos conservacionistas? Ante a falta dun protocolo único que contentase a todas as partes, as primeiras semanas da xestión autonómica servirán para calibrar respostas.
Nos despachos das áreas implicadas estase a falar de intensificar as inspeccións e de uniformar criterios sobre distancias á liña de ma
