Ribeira Sacra: Icomos di non, Xunta e Goberno apostan pola Unesco

O Consello Internacional de Monumentos e Sitios (Icomos) emitiu un informe desfavorable á candidatura da Ribeira Sacra como Patrimonio da Humanidade. O certo é que a recomendación do organismo asesor da Unesco supón un revés, pero nin a Xunta nin o Goberno central tiran a toalla. Este martes, no municipio lucense de Sober, o conselleiro de Cultura, José López Campos, deixouno claro: «hai que defender esta candidatura». A decisión final non a toma o Icomos, senón o Comité do Patrimonio Mundial, que se reunirá a finais de xullo en Busán.

Un «non» que non é definitivo

O informe do Icomos, dado a coñecer esta mesma semana, conclúe que a Ribeira Sacra non debe ser inscrita na lista da Unesco. Porén, o conselleiro López Campos cualificouno de «esperanzador» tras reunirse cos alcaldes dos 26 concellos que integran a candidatura. «Aínda que o informe teña a recomendación final que é a non inscrición por diferentes elementos, consideramos, e así estivemos vendo co propio Ministerio, que hai que defender esta candidatura», subliñou. Non é menor o dato: o documento, segundo explicou, non é vinculante, e a última palabra tena o Comité do Patrimonio Mundial.

A candidatura actual céntrase na paisaxe da auga, un concepto que pon o foco nos ríos como «elemento transformador do territorio». López Campos insistiu en que é «moi solvente» e que o obxectivo é poñer en valor a auga e os ríos. O Icomos, malia o rexeitamento, recoñeceu aspectos positivos: o estado de conservación, a protección xurídica, as iniciativas de turismo sostible e a longa historia de interacción entre persoas, auga e paisaxe. Tamén valorou a gobernanza colaborativa e a coordinación institucional. Difícil entender un ditame tan ambiguo.

Af está a clave: a Xunta e o Goberno central seguirán traballando conxuntamente nas vindeiras semanas para «facer achegas e aclaracións necesarias e defender o proxecto ata o final». A subdelegada do Goberno en Lugo, Olimpia López, secundou a tese e cualificou o proxecto como «estratéxico» pola súa capacidade para «reforzar a proxección internacional de Galicia». Demasiado tempo e esforzo investido como para renderse agora.

Paisaxe da auga: a aposta galega

Cómpre lembrar que a Ribeira Sacra abrangue 26 concellos repartidos entre as provincias de Lugo e Ourense. Non é unha candidatura improvisada: leva anos de traballo, con informes, alegacións e un intenso lobby institucional. A proposta da «paisaxe da auga» busca destacar a relación secular entre o territorio e os seus habitantes, plasmada nos canóns do Sil e do Miño, a viticultura heroica e unha riqueza natural que poucos lugares poden igualar. A ninguén se lle escapa que a competencia é feroz: cada ano só un puñado de sitios logran o recoñecemento da Unesco.

Poucas veces un ditame do Icomos foi recibido con tanto optimismo por parte das administracións. «O informe valora a gobernanza colaborativa e a coordinación institucional», lembrou López Campos, que enalteceu o esforzo realizado pola Xunta, o Goberno central e os actores locais. A Deputación de Lugo, a través do seu deputado Pablo Rivera Capón, tamén se sumou ao apoio, afirmando que manteñen un «seguimento constante» de todo o proceso. A cifra fala por si soa: 26 concellos, dúas deputacións, unha Xunta e un ministerio remando na mesma dirección.