O Goberno, reunido no Consello de Ministros este martes 10 de marzo de 2026, aprobou un real decreto que regula o acceso á asistencia sanitaria pública para persoas estranxeiras que carecen de residencia legal en España. A norma establece que abundará unha declaración responsable para tramitar o recoñecemento do dereito e elimina boa parte das barreiras administrativas que deixaban sen cobertura a miles de migrantes. A decisión, impulsada polos ministerios de Sanidade e de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, pretende garantir atención inmediata e evitar que problemas burocráticos impidan coidados esenciais. A medida afectará todo o territorio nacional e obriga a coordinar ás comunidades autónomas encargadas de prestar a sanidade.
Segundo o real decreto, a persoa solicitante deberá acreditar mediante unha declaración responsable que non dispón doutra cobertura sanitaria, e poderá demostrar a súa residencia mediante o empadroamento ou con documentos alternativos como certificados de escolarización, facturas de subministracións ou informes de servizos sociais. Ao presentar a solicitude xerarase automaticamente un documento provisional que permite o acceso inmediato á asistencia sanitaria desde o primeiro momento, sen agardar á resolución definitiva do expediente. O Ministerio de Sanidade fixa un prazo máximo de tres meses para resolver cada caso, e se non hai resposta expresa a solicitude entenderase estimada por silencio administrativo positivo cando a tramitación a iniciara a propia persoa interesada. Este mecanismo busca evitar esperas prolongadas en situacións de saúde que requiren atención urxente ou continuada.
Unha das novidades clave do decreto é a obriga das administracións de iniciar o procedemento de oficio cando a persoa non poida facelo no momento da atención sanitaria, situación frecuente en urxencias ou en casos de vulnerabilidade extrema. Deste xeito evítase que pacientes sexan atendidos e posteriormente reciban facturas por non ter realizado trámites que, na práctica, eran imposibles no momento da asistencia. A ministra de Sanidade, Mónica García, defendeu a norma durante a súa presentación subliñando que persegue «evitar inxustizas administrativas» e garantir que ninguén quede desprotexido por trámites formais. Fontes do departamento sinalan que o cambio pretende harmonizar o acceso nun marco que respecta a competencia autonómica en materia de saúde.
O texto tamén contempla medidas de protección fronte á facturación improcedente: se tras unha resolución denegatoria se intentase facturar atencións, o usuario non terá que pagar se pode demostrar que no momento de recibir a asistencia si cumpría os requisitos materiais esixidos. Con todo, nos casos en que se produza unha denegación firme por non cumprir os requisitos, contempla a facturación das prestacións recibidas. A norma introduce así garantías procesais e probas documentais que deberán valorar as oficinas encargadas de resolver, co obxectivo de evitar cargos inxustos por erros administrativos ou falta de información.
Além de delimitar o procedemento para migrantes en situación administrativa irregular, o real decreto amplía e aclara dereitos para outros colectivos, entre eles españois residentes no exterior que regresen temporalmente e non estean cubertos por outro sistema. A medida busca dar uniformidade e seguridade xurídica a supostos variados que ata agora se resolvían de forma desigual segundo a comunidade autónoma. Dende as organizacións sociais e ONG valórase de xeito positivo a intención de facilitar o acceso, aínda que advirten sobre a necesidade dunha implementación áxil e de campañas informativas para que as persoas afectadas coñezan os seus dereitos.
Na práctica, a entrada en vigor do decreto esixirá que os servizos autonómicos de saúde, como o Servizo Ga
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.